Farklı yayılış alanlarındaki fıstık çamı ormanlarında yetişen bazı odunsu taksonların anatomik özelliklerinin ekolojik yönden araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, --, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF SÜMEYYA NATİR

Danışman: Bedri Serdar

Özet:

Bu çalışma, Fıstık Çamı'nın Türkiye'de doğal yayılışa sahip olduğu alanlar ile özel mikroklimatik alanlarda bulunan kalıntı meşcerelerinin fitososyolojik yapısı içerisinde bulunan Arbutus andrachne, Cistus creticus, Pistacia terebinthus, Rhus coriaria ve Pistacia terebinthus odunsu taksonlarının anatomik özelliklerinin ekolojik yönden benzerlik yada farklılıklarını ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya konu taksonlara ait odun örnekleri Fıstık Çamı'nın doğal olarak yayılış gösterdiği Muğla yöresi ile kalıntı (enklav) olarak yayılış gösterdiği Trabzon ve Artvin yörelerinden alınmıştır. Odun örneklerinden anatomik kesitler alınmış, preparasyon işlemleri yapılmış ve mikrofotoğraflar çekilmiştir. Çekilen fotoğraflarda traheler (teğetsel ve radyal çap, trahe hücre uzunluğu ve 1 mm2'de trahe sayısı), lifler (lif uzunluğu, lif genişliği, lümen genişliği, lif çeper kalınlığı) ve özışınlarına (1mm'de özışını sayısı, özışını yükseklik ve genişliği) ait ölçüm ve sayımlar gerçekleştirilmiştir. Elde edilen değerlerden taksonlara ilişkin "Mezomorfi" ve "Vulnerabilite" oranları hesaplanmıştır. Farklı yörelerden alınan taksonlara ait vulnerabilite oranına bakıldığında tüm taksonlara ait değerler ortalamasının 0,8'in altında olduğu tespit edilmiştir. Takson bazında bakıldığında her üç yörede en düşük "Vulnerabilite" değeri Cistus creticus'da en yüksek "Vulnerabilite" değeri ise Rhus coriaria'da tespit edimiştir. "Mezomorfi" değerleri incelendiğinde, Rhus coriaria tüm yörelerde en mezofit takson olarak bulunmuştur. Cistus creticus ise tüm yörelerde en kserofit takson olarak tespit edilmiştir.