Kavak endüstriyel plantasyonlarının agroforestry açısından değerlendirilmesi (Terme-Gölardı örneği)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NAZMİ BURAK DEMİRAL

Danışman: İBRAHİM TURNA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Samsun ili Terme–Gölardı yöresinde yürütülen kavak endüstriyel plantasyonlarının agroforestry (tarımsal ormancılık) sistemi kapsamında yapısal, ekolojik ve sosyo-ekonomik özellikleri değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında 4, 6, 8, 10 ve 12 yaşlarındaki meşcerelerde büyüme dinamikleri boy, göğüs yüksekliği çapı, farklı yönlerdeki (kuzey, güney, doğu ve batı) dal uzunlukları, tepe tacı iz düşüm alanı ve tepe tacı asimetri indeksi ölçülerek tespit edilmiştir. Bunun yanında yörede uygulanan ara tarım faaliyetleri, bakım uygulamalarının etkinliği ve yerel halkın sistemdeki rolü de incelenmiştir. Çalışma sonuçları, boy ve göğüs yüksekliği çapı değerlerinin yaşla birlikte düzenli olarak arttığını, özellikle sekiz yaşın büyüme sürecinde belirgin bir dönüm noktası olduğunu göstermiştir. Tepe tacına ilişkin bulgular ise bireylerin yaşa bağlı olarak iz düşüm alanlarının anlamlı şekilde arttığını ve tüm yaşlarda simetrik bir büyüme seyri gösterdiğini ortaya koymuştur. Agroforestry yapılan köyler ölçeğindeki değerlendirmeler, ilk yıllarda soya, mısır ve çeltik yetiştiriciliğinin yaygın olduğunu, kapalılığın artmasıyla birlikte hayvancılık faaliyetlerine geçiş yapıldığını ortaya koymuştur. Sonuç olarak, Gölardı Orman İşletme Şefliği bünyesinde uygulanan agroforestry modelinin uygun bakım, doğru tür seçimi ve kurumsal planlama ile hem üretim verimliliğini hem de ekolojik sürdürülebilirliği artırma potansiyeline sahip olduğunu göstermiştir.