Yeni sentezlenen bazı organik moleküllerin anti-kanser özelliklerinin incelenerek ilaç olma potansiyellerinin araştırılması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMİNE ŞAHİN

Danışman: Yakup Kolcuoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

118Z187 nolu TÜBİTAK projesi kapsamında, bu tez çalışmasında kullanılmak üzere, in silico yöntemlerle yapılan çalışmalarla hEGFR üzerinde etkili olabilecek 1,2,4- triazol iskeleti ve substituentler tasarlanarak moleküller sentezlenmiştir. Tez kapsamında, öncelikle ticari olarak satın alınan enzimin optimum reaksiyon şartları belirlenmiştir. Enzimin optimum protein ve substrat konsabtrasyonları sırasıyla 0,01 µg/mL ve 0,5 mM olarak hesaplandı. Kinetik çalışmalarla, her bir inhibitör molekülün IC50 değeri bulunmuştur. En iyi IC50 değerine sahip moleküllerin, 31 (0,0004 mM) ve 9, 27, 30 (0,0008 mM) numaralı moleküller olduğu belirlendi. İnhibitör moleküllerin inhibisyon türü araştırıldı ve en iyi Ki değerleri 0,00232 µM (31) ve 0,0889 µM (9) olarak hesaplandı. En iyi inhibisyon etkisine sahip moleküllerin (9, 27, 30, 31) biyouyumluluk testleri için A549, NCI-H358, WI-38, OVCAR-3 ve SKOV-3 hücreleri kullanıldı. 9 ve 27 numaralı bileşiklerin en iyi sitotoksisite özelliğine sahip olduğu tespit edildi. Gefitinib ve dört molekülün OVCAR-3 hücre hattına karşı, 9 numaralı molekülün ise WI-38 hücre hattına karşı aktivitesi belirlenememiştir. ADME çalışmalarında, moleküllerin hiçbirinin tahmini kan-beyin bariyer geçiş özelliği olmadığı, çoğu molekülün ise pasif gastrointestinal emilim özelliğinin olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: hEGFR, Enzim inhibisyonu, ELISA, 1,2,4-triazol, Sitotoksisite, ADME