AVR SİSTEMİ İÇİN ADAPTİF GAUSS TABANLI KESİR DERECELİ PID DENETLEYİCİ TASARIMI VE ANALİZİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞEYMANUR BAŞLIK

Danışman: Ömür Akyazı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında, AVR sisteminin dinamik tepkisini ve sağlamlığını iyileştirme amacıyla yeni bir kontrol yöntemi olan gauss tabanlı PID (GPID) ve gauss tabanlı kesir dereceli PID (GFOPID) tasarlanmıştır. Başarılı bir optimizasyon algoritması olan denizanası arama algoritması (JS), GPID ve önerilen GFOPID kontrol stratejilerinin parametrelerini optimize etmek için kullanılmıştır. JS algoritmasıyla optimize edilen GPID ve GFOPID denetleyicilerinin optimizasyon sürecinde ZLG ve ITAE amaç fonksiyonları kullanılmıştır. JS-GPID ve JS-GFOPID denetleyicilerinin AVR sistemindeki etkinliği, zaman bölgesi, gürbüzlük, referans sinyal değişimi, bozucu yük girişi ve doğrusal olmayan etki analizleri ile kapsamlı bir şekilde değerlendirilmiştir. Simülasyon sonuçları, GPID denetleyicisi literatürde son yıllarda yapılan PID çalışmalarıyla karşılaştırılmıştır. Önerilen GFOPID denetleyicisi ise son yıllarda önemli ölçüde kabul görmüş farklı meta sezgisel algoritmalar kullanılarak ayarlanmış kesir dereceli PID (FOPID) çalışmalarıyla karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırmalı analizler sonucunda, JS-GFOPID kontrol tekniğinin diğer kontrol tekniklerine göre üstünlüğü doğrulanmıştır. Simülasyon sonuçları, önerilen JS-GFOPID kontrol tekniğinin kararlılık ve sağlamlık açısından oldukça başarılı olduğunu göstermektedir.