H3K27me3 modifikasyonunun normal hücrelerde mitoz boyunca Tazemetostat aracılı inhibisyon profilinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİLARA ÖZTÜRK

Danışman: Selcen Çelik Uzuner

Özet:

Tazemetostat; klinik çalışmalarda etkinliği gösterilmiş, FDA onayı almış ve özellikle H3K27me3 modifikasyonunun anormal seviyelerde bulunduğu epiteloid sarkom ve folliküler lenfoma gibi çeşitli kanser türlerinde tedavi amacıyla kullanılan bir EZH2 (Enhancer of Zeste Homolog 2) inhibitörüdür. Bu çalışmada, Tazemetostat aracılı H3K27me3 inhibisyon profilinin yaşlanma sürecindeki sağlıklı memeli hücrelerinde (in vitro) ve Galleria mellonella model organizmasında (in vivo) değişimi araştırılmıştır. Literatürde EZH2 inhibitörleri çoğunlukla kanser hücreleri üzerinde çalışılmış olup sağlıklı hücreler üzerindeki etkileri yeterince araştırılmamıştır. Bu nedenle sağlıklı hücre modelleri üzerinde gerçekleştirilen analizler, Tazemetostatın epigenetik etkilerinin seçiciliğinin değerlendirilmesi açısından önem taşımaktadır. Bu tez çalışması, Tazemetostatın sağlıklı hücrelerde ve Galleria mellonella modelinde H3K27me3 düzeylerini etkileyerek epigenetik düzen üzerinde belirgin değişiklikler oluşturduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, EZH2 inhibisyonunun etkilerinin yalnızca doz bağımlı olmadığını; hücre tipi, yaşlanma durumu ile de yakından ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca Galleria mellonella modelinde gözlenen benzer epigenetik yanıtlar, bu organizmanın gelecekte epigenetik ilaç çalışmalarında yardımcı deneysel model olarak kullanılabileceğini düşündürmektedir.