İki Boyutlu Ekstrüzyon Prosesinin Model Malzeme Kullanarak Simulasyonu

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 1998

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Alaettin Özer

Danışman: Hasan Sofuoğlu

Özet:

ÖZET Metal şekillendirme proseslerinin pek çoğu, model malzeme kullanmak suretiyle simüle edilebilir. Bunun için Fiziksel Modelleme Tekniği kullanılabilir. Fiziksel Modelleme Tekniği, gerçek metal şekillendirme prosesini, bir model malzemesi ve kalıp geometrisi seçerek simüle etmektir. Bunun için kullanılan tipik modelleme malzemeleri; plastisine, wax ve kurşun iken, kalıp malzemeleri de genellikle alüminyum, tahta veya pleksiglastan yapılır. Bu çalışmanın esas gayesi, bir model malzeme kullanılarak iki boyutlu ekstrüzyon prosesini modellemektir. Yani; model malzeme, yağlayıcı ve dolayısıyle sürtünme, kalıp açısı gibi çalışma şartlarını değiştirerek bunların ekstrüzyon prosesine etkilerini incelemektir. Bu çalışmada ilk önce; kullanılan model malzemenin akış karakteristiklerini belirlemek amacıyla, standart çekme basma makinasıyla basma deneyleri gerçekleştirilmiştir. Basma deneyleri sonrasında elde edilen verilerle birlikte, gerçek gerilme değerleri belirlenmiş ve gerçek gerilme gerçek şekil değiştirme eğrileri çizilmiştir. Çalışmada İkinci olarak ise model malzemesi olarak cam macunu ve plastisine, yağlayıcı olarak vazelin ve ince motor yağı kullanılmak suretiyle 30° - 45° - 60° ' lık kalıp açılarında ekstrüzyon deneyleri gerçekleştirilmiştir. Ekstrüzyon haznesi ve kalıplar için pleksiglass malzeme kullanılmıştır. Ekstrüzyon deneyinden önce hazırlanan numune üzerine, deney sonrasında deformasyon analizi yapabilmek amacıyla; numune üzerine, mürekkep veya ızgara gibi bir kalıp kullanmak yoluyla eş boyutta kareler çizilmiştir. Numune üzerine çizilmiş olan bu kareler, ekstrüzyon işlemi sırasında numune ile birlikte şekil değiştirmişlerdir. Deforme olmamış ve deforme olmuş bu kareler kullanılmak suretiyle, deformasyon analizi yapılmış ve plastik şekil değiştirmeler belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler : Ekstrüzyon, Plastik deformasyon, Metal şekillendirme.