Açık Kalp Ameliyatı Olan Hastalarda Lavanta Yağı Aromaterapisinin Ağrı Anksiyete ve İnspiratuar KapasiteÜzerine Etkisinin Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Enes Bulut
Danışman: Dilek Çilingir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma, açık kalp ameliyatı sonrasında lavanta yağı aromaterapisinin ağrı, anksiyete ve inspiratuar kapasite üzerine etkisini belirlemek amacıyla deneysel tipte yapıldı. Çalışma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Trabzon Ahi Evren Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi kardiyovasküler cerrahi kliniğinde 60 hasta ile gerçekleştirildi. Veri toplama aşamasında Hasta Bilgi Formu, Görsel Kıyaslama Ölçeği, Durumluk Sürekli Anksiyete Ölçeği, Volumetrik İnsentif Spirometre, Pulse Oksimetre, Sfingomanometre, Steteskop ile Deney ve Kontrol Grubu İzlem Formu kullanıldı. Ameliyat sonrası birinci, ikinci ve üçüncü gün deney grubundaki hastalara 20 dakika lavanta yağı ile inhalasyon aromaterapisi uygulandı. Kontrol grubundaki hastalara ise distile su inhalasyonu yaptırıldı. İnhalasyon öncesi ile inhalasyon sonrası 30 ve 60. dakikalarda tüm hastaların Görsel Kıyaslama Ölçeği puanları, Durumluk Anksiyete Ölçeği puanları, inspiratuar kapasiteleri, oksijen saturasyon düzeyleri, sistolik ve diyastolik kan basıncı düzeyleri, solunum hızları ve kalp atım hızları ölçüldü. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik, frekans, ortalama, standart sapma, ortanca, minimum ve maksimum değerler, bağımsız gruplarda t testi, Mann Whitney U testi Friedman testi, Spearman korelasyon analizi, Ki kare ve Fisher Exact testi kullanıldı. Çalışmada deney grubundaki hastaların açık kalp ameliyatı sonrası ağrı, anksiyete ve sistolik kan basıncı düzeyinin kontrol grubu hastalarına göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşük ve oksijen saturasyonu düzeyinin ise yüksek olduğu saptandı (p<0.05). İnspiratuar kapasite, kalp atım hızı, solunum hızı ve diyastolik kan basıncı düzeyi yönünden ise deney ve kontrol grupları arasında anlamlı farklılık bulunmadı. Ancak ilk ölçüm ve son ölçüm arasındaki değişim incelendiğinde deney grubu hastalarının inspiratuar kapasitelerinin kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha fazla arttığı görüldü. Ayrıca deney grubu hastalarının solunum hızlarının kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha fazla azaldığı tespit edildi (p<0.05). Araştırma sonuçları, lavanta yağı aromaterapisinin açık kalp ameliyatı sonrası ağrı ve anksiyetenin azaltılmasında, inspiratuar kapasitenin artırılmasında etkili bir yöntem olarak hemşirelik uygulamaları arasında yer alabileceğini göstermektedir.