Doğu ladini [Picea orientalis (L.) Link] fidanlarının bazı fizyolojik ve biyokimyasal özellikleri üzerine kuraklık stresinin etkisi ile morfolojik özellikler arasındaki ilişki

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET KEREM SERTER

Danışman: Fahrettin Atar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Doğu Ladini türünün tohum meşcerelerinden elde edilen tohumlardan yetiştirilmiş fidanların kuraklık stresine karşı göstermiş olduğu bazı biyokimyasal ve fizyolojik tepkiler araştırılmıştır. Hem türün genel olarak kuraklığa nasıl tepki verdiği hem de farklı populasyonların bu stres faktörüne karşı verdiği tepkilerin nasıl değiştiği incelenmiştir. Bu çerçevede, Doğu ladini fidanlarında şafak öncesi bitki su gerilimi, toprak sıcaklığı ve nemi gibi çevresel parametreler ölçülmüş; klorofil a, klofil b, toplam klorofil, toprak karotenoid ve toplam çözünebilir karbonhidrat içerikleri analiz edilmiştir. Aynı zamanda, dört yaşındaki fidanların bazı morfolojik özellikleri de ölçülerek, bu özellikler ile kuraklık stresine karşı verilen tepkiler arasındaki ilişkiler değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, biyokimyasal ve fizyolojik parametrelerde olduğu gibi morfolojik özellikler bakımından da populasyonlar arasında belirgin farklılıklar ortaya çıkmıştır. Kuraklık stresine maruz kalan fidanlarda stres süresi arttıkça, bitki su gerilimi, klorofil, toplam karotenoid ve çözünebilir karbonhidrat miktarlarının arttığı gözlemlenmiştir. Ayrıca, morfolojik özelliklerdeki varyasyonlar ile fidanların kuraklık stresine verdikleri biyokimyasal ve fizyolojik tepkiler arasında güçlü korelasyonlar olduğu belirlenmiş; özellikle kuru kök yüzdesi, katlılık indisi ve gürbüzlük indisi gibi parametrelerle bu ilişkiler ortaya konulmuştur.