Stratejik Mekânsal planlamada Stratejik Seçim Yaklaşımı ile Karar Verme


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Şeyda BÜLBÜL

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): DİLEK BEYAZLI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye planlama pratiğinin değişen dünya planlama söylemini ve pratiğini yakından takip edemediği, gelişmeleri gecikmelerle yakalasa da içselleştiremediği görülmektedir. Kendini çeşitli aksamalarla yineleyen planlama pratiklerinin toplumun planlamaya güvenini zayıflattığı da bilinmektedir. Mevcut planlama pratiğimizin arka planında yer alan planlama anlayışının iki boyutla sınırlanmış, durağan, katılımcılıktan uzak, sosyoekonomik ve kültürel gelişmelerden soyutlanmış, doğal değerlere duyarsız yapısının değişmesi gerektiği günümüzde tartışılmaktadır. Mekânsal kararların, bilimsel temelli müzakerelere açık, sürekli, katılımcı ve çok aktörlü olarak gerçekleştirilen bir planlama süreci içinde bütüncül bir bakış açısıyla ele alınması gerektiğine inanılmaktadır. Bu gerçekten hareketle, ortak bir geleceğin tanımlanması ve hayata geçirilmesinde, mekânsal planlamanın birleştirici rolüne vurgu yapan bu tezde süreç odaklı bir yaklaşım izlenmiştir. Katılımcı karar verme sürecinde, planlama aktörlerinin ve yerelin özgün yapısını ortaya çıkaracak, birlikte ortak bir vizyon oluşturup üzerinde uzlaşılmış ortak kararlar üretebilecek yaklaşım ve yöntemler tartışılmıştır. TÜBİTAK KAMAG-KOKAP Projesi Salacık alan çalışması ile deneyimlenme şansı bulan bu uzun soluklu süreçte, yerel halk ile planlamanın birleştirici zemininde buluşmanın, ortak bir gaye için birlikte fikir üretmenin ve öğrenmenin hazzına varılmıştır. Katılımcı anlayışla yerel bağlam ortaya çıkartılmıştır. Stratejik mekânsal planlamada birlikte karar vermeyi kolaylaştıran karar destek sistemlerinden Stratejik Seçim Yaklaşımı kullanılarak yerel halkla birlikte eğitim alanına ilişkin stratejik mekânsal bir karar verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Stratejik Mekânsal Planlama, Katılım, Katılımcı Planlama Süreci, Katılımcı Yaklaşım ve Yöntemler, Karar destek sistemleri, Stratejik Seçim Yaklaşımı