Batılı Seyyahlara Göre Trabzon (1808-1878)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Özgür YILMAZ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MEHMET ALAADDİN YALÇINKAYA

Özet:

Bu tez çalısmasının amacı, sınırlarını 1808-1878 yılları olarak belirledigimiz dönemdeTrabzon'a gelen Batılı seyyahların sehir hakkında verdikleri bilgilerin kronolojik olarak elealındıgı bir sehir tarihi ortaya çıkarmaktır. Çalısmanın kapsamının belirlenmesindeseyyahların sehir hakkında vermis oldugu bilgiler esas alınmıs ve bu hususlar üzerindedurulmustur. Çalısmada seyahatnamelerin yanında konu ile ilgili arastırma eserlerden deistifade edilmis ve konuların bütünlügü saglanmaya çalısılmıstır.Çalısma bes bölümden olusmaktadır: Birinci bölümde seyyahların sehrin tarihine,meydanları, mahalleri ve önemli mekânları gibi fiziki yapısına iliskin verdikleri bilgilerdegerlendirilmistir. kinci bölümde sehrin nüfusu, sehirdeki cemaatler, bunların birbiri ileolan iliskileri, sehirdeki yabancıların ve misyonerligin incelendigi sosyal yapı elealınmıstır. Üçüncü bölümde, sehrin iktisadi durumuna, XIX. yüzyılda sehrin ekonomikyükselisine, bu yükselise etki eden unsurlara, ulasım ve tasımacılık sektöründekigelismelere deginilmistir. Dördüncü bölümde, özellikle yüzyılın ilkyarısında sehrin idaridurumu ve bunda etkili olan unsurlar, yapılan yeniliklerin sehirde nasıl karsılandıgı vesehirdeki konsolosluklar ele alınmıstır. Besinci bölümde ise belirtilen dönem içersindesehrin maruz kaldıgı salgın hastalıklara, bu hastalıkların sonuçlarına, bunlara karsı alınanönlemlere ve sehrin sıhhi yapısına etki eden unsurlara deginilmistir.Çalısmada elde edilen bulgulara göre Trabzon sehri XIX. yüzyılda sosyal ve ekonomikolarak oldukça hareketli bir dönem yasamıstır. Arastırma, yabancıların gözüyle kentinsosyal ve ekonomik yapısının tasvirini yapmakla birlikte aynı zamanda Osmanlımparatorlugu'nun her bakımdan önemli degisimler yasadıgı, siyasi, askeri mücadelelerinve sömürgeciligin hat safhaya çıktıgı XIX. yüzyıl gibi bir dönemde önemli bir Osmanlıkenti olan Trabzon'un yabancılar tarafından nasıl görüldügünü de ortaya koymaktadır.