Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, --, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Selda Durmuşoğlu
Danışman: Asim Kadıoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Son yıllarda artan yüksek sıcaklık (YS), bitki büyümesi ve verimini olumsuz etkileyen önemli bir abiyotik stres faktörüdür. Ancak, bitkilerin YS'ye tolerans mekanizmaları tam olarak anlaşılamamıştır. Bu tez çalışmasında, sistein (SİS) uygulamasının Arabidopsis thaliana'da yüksek sıcaklık stresi altında ısı şok proteinleri (HSP'ler) ve glioksalaz sistemi arasındaki ilişki üzerindeki etkileri ve stres toleransını artırmadaki rolü incelenmiştir. Bulgular, yüksek sıcaklık stresine maruz kalan A. thaliana'da sistein uygulamasının, tiyobarbitürik asit-reaktif maddeler (TBARS) ve hidrojen peroksit (H₂O₂) gibi oksidatif hasar belirteçlerini azaltırken, nispi su içeriği (NSİ) ve klorofil seviyeleri gibi temel fizyolojik parametreleri önemli ölçüde artırdığını ortaya koymuştur. Col-0, hsp90.1 ile hsp90.4 mutantları ve Glioksalaz I inhibitörüne (S-p-bromobenzilglutatyon siklopentil diester (BBGD)) maruz bırakılan A. thaliana bitkilerinden elde edilen bulgular sisteinin, HSP90.1 ve HSP90.4 proteinleri ile birlikte GLX enzimlerinin aktivitelerini artırarak GSH-bağımlı glioksalaz (GLX) sisteminin pozitif bir düzenleyicisi olarak hareket ettiğini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, sistein uygulamasının YS stresi altında HSP90 ile bağlantılı olarak GLX sistemi aracılığıyla Arabidopsis thaliana'nın stres toleransını arttırdığını göstermekte ve YS stresine karşı direnç geliştirmesinde kritik bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.