Pandemi Sürecinde Hemodiyaliz Hastalarının Yaşadıkları COVİD-19 Korkusu ve Psikososyal Uyumlarının Değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İÇ HASTALIKLARI HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BEYZA KUYUMCU

Danışman: Nesrin Nural

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma günlük yaşamlarında rol kaybı, değişen vücut imajı, ekonomik kaygılar, sosyal ve evlilik ilişkilerindeki değişimler gibi stresörlerle başa çıkmak durumunda kalan hemodiyaliz hastalarının pandemi sürecinde riskli grupta yer almaları açısından yaşadıkları COVİD-19 korkusu ve psikososyal uyumunu değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya Mayıs-Kasım 2021 tarihleri arasında Rize RTEÜ Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Rize Devlet Hastanesi, Rize Çayeli İshakoğlu Devlet Hastanesi ve Rize Kaçkar Devlet Hastanesi hemodiyaliz ünitelerinde sürekli hemodiyaliz alan 200 hasta dahil edilmiştir. Veriler "Hasta Tanıtım Bilgi Formu", "COVİD-19 Korkusu Ölçeği" ve "Hastalığa Psikososyal Uyum - Öz Bildirim Ölçeği (PAIS-SR)" ölçekleri kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22.0 istatistik programında Kolmogorov - Smirnov, Mann-Whitney U, Kruskal Wallis, Spearman testi ve lojistik regresyon analizi kullanılmıştır. PAIS-SR toplam puanı ortalaması 58.3±9.5 ile %80 kötü uyum olarak saptanmıştır. COVİD Korkusu Ölçeğinden alınan puan ortalaması ise 20.1±4.0 olarak bulunmuştur. PAİS-SR ve COVİD-19 Korkusu Ölçeği ile; cinsiyet, hastalığın yaşamı etkilemesi, COVİD-19 sebebiyle yakınlarında yoğun bakım öyküsü olma durumu ve hastalığın olumsuz etkisi değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). PAIS-SR gruplarına göre uyumu etkileyen faktörlere bakıldığında eğitim durumunun ortaokul ve altı olması 3.1 kat, aile yapısının çekirdek aile olması 5.9 kat riskli olduğu saptanmıştır. Bu bulgular doğrultusunda, hastaların eğitim düzeyinin iyileştirilmesini, sosyal desteğin artırılmasını, hastalığın yaşamları üzerindeki olumsuz etkisinin azaltılmasını sağlayacak çalışmalar yapılmasının yanında COVİD-19 korkusuna yönelik psikolojik destek verilmesi önerilebilir.