Sıçanlarda gentamisin kaynaklı ovaryum hasarına karşı kuersetinin etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Temel Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEN CEMRE AYDIN
Danışman: Esin Yuluğ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, oksidatif stresi arttırıcı etkilere sahip bir ajan olan gentamisinin (GEN) ve güçlü antioksidan özelliğe sahip olan kuersetinin (QCT), ovaryum üzerindeki etkilerinin belirlenmesi ve GEN in ovaryum üzerinde bir hasar oluşturması durumunda QCT nin bu hasarı önleme ya da tedavi etme kapasitesinin araştırılması amacıyla tasarlanmıştır. Çalışmada 36 adet Sprague Dawley ırkı sıçan kullanılarak, 6 grup oluşturulmuştur. Deney süresi 7 gün olarak planlanmıştır. Birinci grup kontrol grubu (K) olarak belirlenmiştir. GEN, GEN+QCT1, GEN+QCT2 gruplarına 7 gün boyunca 100 mg/kg GEN intraperitoneal (i.p.) olarak uygulanmıştır. GEN+QCT1 grubuna 20 mg/kg QCT, GEN+QCT2 grubuna 50mg/kg QCT gavaj yoluyla uygulanmıştır. QCT1 grubuna, 20mg/kg QCT ve QCT2 grubuna 50mg/kg QCT gavaj yoluyla uygulanmıştır. Ovaryumun histopatolojik değerlendirmesinde, foliküler hücre dejenerasyonu (FHD), vasküler konjesyon (VK), germinal epitel dejenerasyonu (GED), inflamatuar hücre (İH) ve fibrozis (F) GEN grubunda anlamlı derecede artmış olduğu görülmüştür. GEN+QCT tedavi gruplarında bu hasarın azaldığı tespit edilmiştir. QCT2 grubunda VK, GED, İH histopatolojileri kontrol grubuna göre anlamlı artış göstermiştir. Biyokimyasal analizler sonucu GEN grubunda plazma MDA ve doku MDA da anlamlı artış, SOD, CAT, GPx değerlerinde anlamlı azalış tespit edilmiştir. GEN+QCT tedavi grupları doku MDA'yı kısmen düşürse de istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş sağlayamamıştır. SOD ve GPx değerlerinde GEN+QCT gruplarında GEN grubuna göre artış olsa da anlamlı değildir. CAT, GEN+QCT gruplarında GEN grubuna göre anlamlı artış göstermiştir. Biyokimyasal analiz sonuçlarına bakıldığında GEN'in ovaryum dokusunda oksidatif stresi arttırdığı ve QCT'nin doza bağlı şekilde bu hasarı hafifletebileceği görülmüştür. Histopatolojik değerlendirme sonuçları bize GEN'in ovaryum doku morfolojisine hasar verdiğini göstermiştir. QCT'nin bazı parametrelerde GEN'e karşı koruyuculuk sağladığı görülse de tek başına uygulandığında, özellikle yüksek dozlarda prooksidan etki gösterebileceği görülmüştür. Çalışmamızın, GEN'in ovaryum dokusuna verdiği hasarı ve QCT'nin bu hasarı azaltıcı etkisini, histopatolojik bulgular ve biyokimyasal analizlerle belgeleyerek literatüre katkı sağladığını düşüyoruz.