TRABZON BÖLGESİ İÇME SUYU ARITMA TESİSİ ÇAMURLARININ ZEMİN STABİLİZASYONUNDA KULLANILABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KEMAL AYDIN

Danışman: Osman Sivrikaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, içme suyu arıtma tesislerinden elde edilen atık çamurların killi zeminlerin stabilizasyonunda kullanılabilirliği araştırılmıştır. Bu kapsamda, Trabzon ilinin farklı bölgelerinde bulunan Esiroğlu (AÇ-1), Derecik (AÇ-2) ve Akçaabat (AÇ-3) içme suyu arıtma tesislerinden (İSATAÇ) temin edilen atık çamur numunelerinin fiziksel, mekanik, kimyasal ve mineralojik özellikleri belirlenmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda, Esiroğlu İçme Suyu Arıtma Tesisi'ne ait atık çamuru (AÇ-1), diğer atık çamurlara kıyasla zemin stabilizasyonu açısından daha uygun mühendislik özellikleri sergilemiştir. Bu doğrultuda, başlangıçta belirlenen %0, 5, 10, 20, 30 ve 50 atık oranları yerine, malzemelerin verimli kullanımı açısından, en uygun performansı gösteren %0, 10, 30 ve 50 katkı oranları seçilerek ileri düzey deneylere bu etkili atık oranları ile devam edilmiştir. Belirlenen atık oranlarında hazırlanan numunelere, 0, 7, 15, 30, 60 ve 360 günlük sürelerde kür uygulanmış; ayrıca donma-çözülme dayanımını değerlendirmek amacıyla 0, 1, 3, 5, 7 ve 11 çevrimlik deneyler gerçekleştirilmiştir. Bu işlemler sonrasında, numunelerin mikro yapısal değişimleri Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) ve XRF analizleri ile detaylı olarak incelenmiştir. Elde edilen bulgular, özellikle Esiroğlu arıtma tesisine ait atık çamurun, stabilize edilecek zeminlerin performansını iyileştirmede etkili bir katkı malzemesi olarak değerlendirilebileceğini ortaya koymuştur.