Sualtı doğalgaz boru hatlarındaki sızıntıların pasif akustik yöntemlerle iki boyutlu konumlandırılması


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YİĞİT MAHMUTOĞLU

Danışman: Kadir Türk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu doktora tezinde, tek yollu kanal, zamanla değişmeyen çok yollu kanal ve zamanla değişen çok yollu kanal olmak üzere üç farklı sualtı akustik kanalı göz önüne alınarak, sualtı doğalgaz boru hatlarındaki (SDBH) sızıntıları konumlandırmak için pasif akustik yöntemler önerilmiştir. Yöntemlerin başarımlarını ortaya koymak için benzetim çalışmaları yapılmıştır. Yapılan çalışmalar kapsamında ilk olarak, SDBH'lerde meydana gelebilecek sızıntıların oluşturacağı akustik basınç sinyalinin doğası incelenmiştir. Bu incelemeye göre sızıntı tabanlı akustik basınç sinyallerinin dar bantlı oldukları ve alınan sinyallerin frekansları ve gerekli parametreler yardımıyla sızıntı delik çapının, baloncuk çapının ve sızıntı deliğindeki akustik sinyal gücünün hesaplanabileceği gösterilmiştir. İkinci olarak, sadece direk yol sinyalinin bulunduğu tek yollu sualtı akustik kanalında, SDBH'lerdeki sızıntıların konumlandırılması için alınan sinyal gücü ve alınan sinyal güçleri farkı teknikleri tabanlı pasif akustik konum tespit yöntemleri önerilmiştir. Üçüncü olarak, direk yol sinyaline ek olarak, deniz tabanından ve yüzeyinden yansıyan sinyallerin de bulunduğu zamanla değişmeyen çok yollu bir sualtı akustik kanalında, SDBH'lerdeki sızıntıların konumlandırılması için parmak izi yöntemi önerilmiştir. Son olarak, zamanla değişen (hareketli deniz yüzeyi, sualtı akıntıları vb. nedenlerle) çok yollu bir sualtı akustik kanalında, SDBH'lerdeki sızıntıların konumlandırılması için alınan sinyal güçleri tabanlı eğri uydurma yöntemi ve parmak izi yöntemi önerilmiştir. Yapılan benzetim çalışmaları sonucunda en iyi konumlandırma başarımına parmak izi yönteminin sahip olduğu görülmüştür.