TÜRKİYE-İSRAİL İLİŞKİLERİ: 2002-2013


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÜNAL TÜYSÜZ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SÜLEYMAN ERKAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye ve İsrail Orta Doğu bölgesinde demokratik ve laik rejimlerle yönetilen ülkeler olarak bölgenin diğer devletlerinden farklı iki devlettir. Bu iki devletin ilişki kurmaları ise Orta Doğu bölgesinin en önemli gelişmelerinden birisi olmuştur. Türkiye'nin İsrail'i tanımasıyla birlikte başlayan ilişkiler günümüze kadar kesintisiz devam etmiştir. Dünyanın en karmaşık bölgelerinden birisi olan Orta Doğu'da yaşanan her gelişme bölge ülkelerini etkilediği gibi iki ülke ilişkilerini de etkilemiştir. Bu bağlamda bölgede yaşanan gelişmelere verilen tepkilerdeki farklılıklar ilişkilerde iniş ve çıkışlar yaşanmasına sebep olmuştur. Bu çalışma AKP döneminde Türkiye-İsrail ilişkilerindeki gelişmeleri aktararak ilişkilerin genel durumunu analiz etmektedir. 1990'lı yıllarda "ittifak" olarak değerlendirilen iki ülke ilişkileri 2000'li yıllarla birlikte İsrail'in sertlik yanlısı politikalara dönmesi ve Türkiye'de iktidara gelen Adalet ve Kalkınma Partisi Hükümeti'nin İsrail'in bu politikalarını artan bir şiddetle eleştirmeye başlamasıyla birlikte gerilemeye başlamıştır. 2010 Mayısında yaşanan Mavi Marmara olayı İsrail'in Türk vatandaşlarını uluslararası sularda öldürmesiyle birlikte tarihte ilk kez iki ülkeyi doğrudan karşı karşıya getirmiş ve ilişkiler kopma noktasına gelmiştir. Nihayetinde İsrail yaşanan can kayıpları için özür dilemiş ve ilişkilerin düzelmesi için adım atmıştır. Gelinen noktada İsrail'in özrü önemli bir adım olarak görülmekle birlikte Türkiye-İsrail siyasi ilişkilerinde normalleşmenin hemen gerçekleşmesi zor görünmektedir. Uzun vadede bakıldığında İsrail'in Filistin konusundaki tavrı ve atacağı adımlarla birlikte bölgesel gelişmeler de iki ülke ilişkilerinin geleceğini belirleyecektir. Anahtar Kelimeler: Türkiye, İsrail, Türk Dış Politikası, Türkiye-İsrail İlişkileri.