Kavaklar (Ünye-Fatsa, Ordu) yöresindeki kil oluşuklarının mineralojik, jeokimyasal ve kökensel incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2002
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Emel Abdioğlu
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MEHMET ARSLAN
Özet:ÖZET Ünye-Fatsa (Ordu) yöresinde bulunan volkanitleri ve bunlardan itibaren türeyen kil oluşuklarını konu edinen bu çalışmada, volkanitlerin ve kil oluşuklarının mineralojik, petrografik ve petrolojik özellikleri irdelenmiş, killerin jenezleri belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışma alanının tabanında, Santoniyen-Kampaniyen yaşlı Tirebolu Formasyonu bulunmaktadır. Formasyon üzerine uyumlu olarak çalışma sahasında Geç Kretase-Paleosen yaşlı Akveren Formasyonu gelir. Her iki birim Eosen yaşlı (?) andezit daykları tarafından kesilmektedir. Tüm birimler Kuvaterner yaşlı taraça ve alüvyonlar tarafından uyumsuz olarak örtülmektedir. İncelenen volkanitler; trakit, trakiandezit, hyalotrakit ve piroklastitlerden oluşmaktadır. Volkanik kayaçlar genellikle mikrolitik, mikrolitik porfirik, glomeraporfirik, hyalomikrolitik porfirik, flüidal ve ötaksitik doku gösterirler. Çoğunlukla sanidin (Orss. 64Ab32-37An4-8), plajiyoklas (Ab55-68An26^20r4-8X biyotit (Mg#=0.58-0.61), titanomagnetit, çok az oranda pirit, hornblend ve apatit içermektedirler. Volkanik kayaçlar, orta alkali, alkali-toleyitik karakterlidirler ve yüksek K, Rb, Th ve hafif nadir toprak elementler ile düşük Sr, Ba, P, Ti ve Eu içerirler. Gelişimlerinde hornblend, plajiyoklas, Fe-Ti oksitler, biyotit ve zirkon fraksiyonel kristallenmesi ± kabuk asimilasyonu olaylarının etkin olduğu belirlenmiştir. Bentonitik kil oluşuklarında başlıca kil minerali Ca-simektit (montmorillonit), kil dışı mineraller ise opal-CT, sanidin, plajiyoklas ve biyotittir. Nadiren kalsit ve zeolit (klinoptilolit) bu minerallere eşlik eder. îz element içerikleri incelendiğinde, çevre volkanik kayaçlarla uyumlu olarak düşük Sr, Ba, Ti, P ve yüksek K, Rb, Th içeriklerine sahip oldukları görülür. Nadir toprak element içerikleri bakımından tüm oluşuklarda benzer dağılımlar olmasına karşın negatif Eu anomalisinin değerlerindeki farklılıklar killerin tek düze bir volkanik üründen türemediğini gösterir. Kil fraksiyonlarından itibaren yapılan incelemelerde tetrahedral oda da Si ve A1IV, oktahedral odada ise Al71, Mg, Fe, Ti ve nadiren Mn'ın, tabaka arasında ise Ca, Na ve K bulunduğu belirlenmiştir. Genel formülleri (Si3.9-4AI0-0.17) (Alı.46-ı.48Mgo.2i-o.48Tio-o.oıMno-o.oı) (Cao.n-o.22Nao.05-o.12Ko.03-o.21) şeklindedir. O ve H izotop çalışmaları sonucunda simektitlerin yaklaşık olarak 20-40°C sıcaklıklarda, daha çok deniz suyu az oranda ise meteorik su karışımı bir sıvı ile, volkanik kül ve tüfün sığ denizel bir ortamda diyajenez (sıkışma) etkisi ile oluştuğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Doğu Pontid, Alterasyon, Kil, Bentonit, Simektit, Montmorillonit, O ve H izotopları, Trakit, Tüf VI