OPİORFİNİN ANALJEZİK ETKİNLİĞİ VE NORADRENERJİK MEKANİZMALARLA OLASI ETKİLEŞİMİNİN ZİMOSAN İLE TETİKLENMİŞ KRONİK İNFLAMATUAR AĞRI MODELİNDE İNCELENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ayşegül KURT
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AHMET AYAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kronik inflamatuar ağrı; doku hasarı ile oluşan inflamasyon kaynaklı inflamatuar mediyatörlerin normalde ağrıyı iletmeyen nosiseptif-spesifik nöronları kronik olarak aktif hale getirmesi sonucunda hassasiyetin artmasına neden olan nosiseptif bir süreçtir. Hala yeterli etkinlikte tedavisi olmayan osteoartrit ve sırt ağrısı dahil çok sayıda ağrılı durumun ortak bir özelliği kronik inflamatuar ağrıdır. Endojen enkefalinerjik sistemin vücuttaki antinosiseptif cevaba katkıda bulunduğuna yönelik kanıtlar mevcuttur. Bununla birlikte, endojen opioid peptidler endojen enzimler tarafından hızla yıkımlandığından dolayı, bu peptitleri yıkımlayan enzim (enkefalinaz) inhibitörleri daha iyi yan etki ve bağımlılık profiline sahip potansiyel analjezik olarak görülmektedir. Son yıllarda keşfedilen opiorfin ve spinorfin; endojen analjezik aktiviteye sahip enkefalinaz inhibitörleridir. Nosiseptif bilgi iletiminin endojen ağrı inhibe edici sistemler tarafından modülasyonunda noradrenalinin de rol aldığı da bilinmektedir. Bu tez çalışmasının amacı, opiorfinin; inflamatuar ağrı üzerine olası analjezik etkisi ve bu etkinin noradrenerjik mekanizmalar ile olası etkileşimini belirlemektir. Opiorfinin analjezik etkisi, sıçanlarda zimosan ile indüklenmiş kronik inflamatuar ağrı modelinde in vivo davranışsal nosiseptif "plantar test" kullanılarak değerlendirildi. Plantar test; saydam akrilik kutulara sıçanlar (eriskin erkek Sprague-Dawley cinsi) tek tek yerleştirilip, mobil infrared ısı kaynağı hedeflenen arka pençenin plantar yüzeyinin altına getirilip, plantar yüzeye odaklanılarak termal ışınsal ısı uygulanması ve sıçanın arka pençe geri çekme latensi (nosiseptif eşik) ölçümü ile belirlendi. Kontrol nosiseptif latens değerleri elde edildikten sonra; kronik inflamatuar ağrı, zimosanın (200 mikrolitre volümde 6 mg) intraplantar enjeksiyonu ile indüklenmiş ve ısı ile uyarılan nosiseptif testler tekrarlanmıştır. Ağrı eşik değerleri ölçüldü ve gruplar arasındaki fark olup olmadığını belirlemek için ilk olarak ANOVA testi kullanıldı. Daha sonra bu farkın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek için post hoc Dunnett's testi kullanıldı. Sistemik uygulanan opiorfinin inflamatuar ağrıyı doza bağımlı inhibe ettiği, bu etkinliğin lokal uygulamada (intraplantar) daha belirgin olduğu tespit edildi. Noradrenalin ile kombinasyon kısmi sinerji yansıtırken, bu etki alfa adrenerjik blokaj ile geri çevrilebilir nitelikteydi. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar; osteoartrit ve sırt ağrısını kapsayan inflamatuvar ağrılı durumlar ile ilişkili kronik inflamatuar ağrının kontrolünde; opiorfin gibi enkefalinaz inhibitörlerinin kullanımını ve bunların noradrenerjik antinosiseptif mekanizmalar ile kombinasyonunu içeren terapötik stratejilerin geliştirilmesi için seçenek olabileceğini düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: İnflamatuar ağrı, noradrenerjik mekanizma, enkefalinerjik sistem, opiorfin, plantar test