Küreselleşmenin gelir dağılımı adaleti üzerindeki etkileri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEVİLAY ARSLAN

Danışman: Cemalettin Kalaycı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmelerin etkisiyle hız kazanan küreselleşmenin ekonomik, sosyal ve politik etkileri son zamanlarda sıklıkla tartışılan konuların başında gelmektedir. Küreselleşme süreci ülkeler arasındaki ilişkilerin artması, farklı kültürlerin ve toplulukların birbiriyle daha fazla etkileşimde bulunması gibi bir dizi faktörü içermektedir. Birçok avantajı ve dezavantajı içerisinde barındıran küreselleşmeye yönelik farklı yaklaşımlar bulunmaktadır. Bu yaklaşımlar arasında en sık tartışılan konulardan birisi de küreselleşmenin gelir dağılımı adaleti üzerine etkileridir. Gelir dağılımı adaletinin sağlanması arzulanan bir durum olmasına rağmen, emek ve servet dağılımındaki farklılıklar, üretim faktörlerinin fiyatlarındaki farklılıklar başta olmak üzere birçok yapısal sorun gelirin adaletsiz bir dağılım göstermesine neden olmaktadır. Bu temel yapısal sorunlar dışında gelir dağılımını etkileyen enflasyon, işsizlik, eğitim düzeyi, teknolojik gelişme, doğrudan yabancı sermaye yatırımları ve uygulanan ekonomik politikalar gibi birçok faktör bulunmakta olup, bu faktörlerden birisi de küreselleşmedir. Çalışmada küreselleşmenin gelir dağılımı üzerindeki etkilerinin ortaya koyulması amaçlanmıştır. Bu etkileri incelemek amacıyla farklı gelir grubundaki ülkeler ele alınmıştır. Bu kapsamda düşük, alt orta, üst orta ve yüksek gelir grubunda yer alan ülkelerin KOF küreselleşme endeksi ve Gini katsayısına ilişkin verileri, 2000-2020 dönemi için, grafiksel olarak analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda; küreselleşme düzeyinin ülkelerin gelir seviyelerine göre farklılık gösterdiği, ülkelerin gelir seviyesi arttıkça küreselleşme düzeylerinin arttığı ve ülkeden ülkeye farklılık göstermekle birlikte, ele alınan dönemde, küreselleşme düzeyi arttıkça gelir dağılımı adaletinin arttığı tespit edilmiştir.