OSMANLI- İNGİLİZ İLİŞKİLERİNDE RUSYA FAKTÖRÜNÜN REALİST PERSPEKTİFTEN İNCELENMESİ (1853-1878)
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Adil CALAP
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): COŞKUN TOPAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bir disiplin olarak Tarih sahasındaki araştırmalar Uluslararası İlişkiler (Uİ) disiplininde merkezi bir rol oynamıştır. Bu çalışmada Uİ'in bağ kurduğu önemli tarihsel dönemler sosyal bilim kültürünün işaret ettiği değişimler ışığında yeniden değerlendirildi. Birinci dereceden yaymlanmamış ve yayınlanmış İngiliz kaynaklarına dayanan veriler, 1850-1878 yılları arasında Osmanlı Dev Jeti, İngiltere ve Rusya arasında yaşanmış çok önemli hadiselerin anlaşılmasmda kullanıldı. XIX. yüzyıl boyunca Osmanlı Devleti'nin kaderi ile Uİ disiplini arasında tarihsel bir bağ kurmak, eşit olmayan çağdaş devletler sisteminin ve çok kutuplu bir sistemin daha iyi bir perspektiften anlaşılmasına katkı sağlayacaktır. Büyük güçlerce kabul edilmiş pozitif hukuk sistemi, süreç takip etme metoduyla analiz edilen iki ayrı döneme ait mukayeseli konu çalışması yardımıyla açıklanır. 1853-1878 yılları arasmda rekabetçi büyük güçlerin Osmanlı Devleti'yle kurdukları ilişkilerin yardımıyla ve Hobesçi koşulların etkisi altında çok kutuplu bir devletler rejiminde hukuksal bir meşruluğun nasıl oluşabileceği ortaya konuldu. Bu sebeple, konu çalışma argümanı 1853-56 Kırım Savaşı '11111 geleneksel güç dengesini nasıl altüst ettiğine ve bu durumun Avrupa güç dengesinde yarattığı istikrarsızlıklardan dolayı Birinci Dünya Savaşı'nın nasıl önemli ilk adımını oluşturduğuna odaklanır. Konu çalışma argümanı ayrıca 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı'nın Avrupa güç dengesini nasıl dağıtıp yeniden oluşturduğunu ve güç dengesinde belirsiz bir geleceğe kaynaklık ettiğini gösterirken, Osmanlı'nın geleneksel müttefiki İngiltere ile 1880'den sonra neden yakın bir ilişki kurmaktan kaçındığının tarihsel arka planını açıklamaktadır. Son olarak, konu argümanı; 1853-56 Kırım Savaşı ve 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı'nın, Birinci Dünya Savaşı'nın iskeletini meydana getiren büyük güçlere ait ulusal politikaların ve stratejilerin nasıl geliştiğini ve hayata geçtiğini sergilemektedir. Konu çalışması günümüz Türkiye'sinin jeopolitik yapısına da ışık tutmaktadır. Realist teorik yaklaşım devletler sisteminin anlaşılması için tarih sahnesinde yaşanan hadiselere esas referans kaynağı muamelesi yapmıştır. Savaş ve barış süreçlerini, güç dengesini, rejim karakterini, rekabet halindeki büyük güçlere ait hegemonyacı olmayan çelişkili iş birliğini ve büyük güçlerle diğer güçler arasında yaygın eşitsizliklerin yaşandığı uluslararası bir sistemi kendi muhtevasında barındıran bir tarih kavramı, Realist teoriye gereken katkıyı sağlayabilir. Böyle teorik bir katkı ise günümüz devletler sisteminin daha iyi anlaşılmasını kolaylaştırabilir. Anahtar Kelimeler: Uluslararası İlişkiler, Büyük Güçler, Güç Dengesi, Pozitif Hukuk, Osmanlı.