Etanolün Fare Testisi Üzerine Olan Toksisitesine Karşı Askorbik Asitin Koruyucu Etkisinin Mikroskopik Olarak Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Gültaç Tığdaş
Danışman: Engin Yenilmez
Özet:Etanolün Fare Testisi Üzerine Olan Toksisitesine Karşı Askorbik Asitin KoruyucuEtkisinin Mikroskopik Olarak DeğerlendirilmesiEtanol testis toksini olarak bilinmektedir. Onun testisteki toksisitesini oksidatif stresiartırarak yapabileceği fikrinden hareketle, bir antioksidan olan askorbik asitin fare testisindebu toksisiteye karşı koruyucu etki yapıp yapmadığını belirlemek için bu çalışmayıgerçekleştirdik. Bu amaçla BALB-C türü 24 erişkin erkek fare kullanıldı ve 4 gruba ayrıldı:kontrol, etanol, etanol + askorbik asit, askorbik asit.Farelerin alkole alışabilmeleri için iki haftalık alıştırma peryodu yapıldı. Bu peryoddansonra, üç haftalık deney peryodu gerçekleştirildi. Sıvılar fare şişelerine konarak farelerinisteye bağlı olarak sıvı almaları sağlandı. Kontrol grubu, etanol grubu, etanol + askorbik asitve askorbik asit gruplarına ait farelerin sırasıyla çeşme suyu, etanol, etanol + askorbik asit veaskorbik asit almaları sağlandı.Deney peryodunun sonunda, farelerden alınan testis parçaları rutin doku takiplerindensonra kesildi, boyandı; ışık ve elektron mikroskopla incelendi. Işık mikroskopik olarak, etanolgrubunda, kontrol grubuna göre, Leydig hücreleri ve miyoid hücrelerde bir miktar atrofi,peritubuler doku ile Sertoli hücreleri ve spermatogoniumlar arasında belirgin açılmalar,seminifer tubulde spermatogoniumlarda atrofik dejenerasyon, primer spermatositlerdenekrotik dejenerasyon, lümene en yakın yuvarlak germinal hücrelerde eozinofilikdejenerasyon, olgunlaşmasını tamamlamamış germinal hücrelerin lümene dökülme sıklığındaartış izlendi. Elektron mikroskopik olarak, Sertoli hücresi içinde belirgin lipofuksininklüzyonu, lipid vakuolleri ve büyük boş vakuol oluşumunda artış izlendi.Etanol + askorbik asit grubunda ve askorbik asit grubunda, ışık ve elektronmikroskopik olarak, spermatogoniumlar, spermatositler, spermatidler, Sertoli hücreleri veLeydig hücreleri kontrol grubundakilere benzer görünümde izlendi. Etanol + askorbik asitgrubunda, bazı seminifer tubullerde, sadece bazı spermatositlerde apoptotik dejenerasyonlarizlendi.Askorbik asit grubunda, Leydig hücrelerinde, diğer gruplardakilere göre biraz büyümeve daha düzgün kontür dikkat çekti.Sonuç olarak bulgularımız, etanolün fare testisinde, daha çok Sertoli ve Leydighücrelerinde, bir miktar da spermatogenik hücrelerde dejeneratif değişiklikler oluşturduğunu;askorbik asitin bu bozuklukları, etanol toksisitesine karşı koruyucu etki yaparak, düzelttiğinigöstermektedir.