Trabzon il merkezinde birinci basamakta çalışan sağlık personelinin hasta hakları, hasta güvenliği ve kendi hakları hakkındaki bilgi ve tutumları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYTEN SARAÇ
Danışman: Murat Topbaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sağlık hizmetinin kaliteli ve etkin sunumunun sağlanmasında çok önemli bir yere sahip olan hasta hakları ve hasta güvenliği esasında sağlık çalışanlarının hakları ile örtüşen ve birbirlerini tamamlayan kavramlardır. Trabzon'da ilk defa yapılan bu çalışma ile Trabzon İl Merkezine bağlı 26 Sağlık Ocağında görev yapan tüm sağlık personelinin, Hasta Hakları, Hasta Güvenliği ve Sağlık Çalışanı Hakları konusunda bilgi ve tutumları ölçülmüştür.Tanımlayıcı tipteki bu çalışma 1 Mart 2008- 31 Mayıs 2008 tarihleri arasında 3 aylık bir süreyle Trabzon İli Merkezinde Birinci Basamakta çalışan 245 sağlık personeli ile yüz yüze anket yöntemi ile yapılmıştır. Katılımcıların %61.6'sı kadın, %38.4'ü ise erkek olup, kadınların yaş ortalamaları 33.8±5.5; erkeklerin yaş ortalamaları 39.7±6.3; genel olarak yaş ortalaması 36.1±6.5 dir. Araştırma sonuçlarına göre katılımcıların %68.2'sinin yasal mevzuatı (yönetmelik-yönerge) bildiği ve yalnızca %13.9'u hasta hakları ile ilgili olarak eğitim aldığı tespit edilmiştir. Bu da sağlık çalışanlarının büyük bir bölümünün konu ile ilgili olarak eğitim almadığını ve ilgili yasal mevzuatın yeterince bilinmediğini göstermiştir.Sağlık personelinin cinsiyete göre hasta hakları bilgi puanları incelendiğinde kadınların bilgi puan ortalaması 10.4±2.3 erkeklerin bilgi puan ortalaması 9.2±2.7 olup aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunduğu görülmüştür. Benzer şekilde meslek grupları ile yaş gruplarının hasta hakları bilgi puan ortalamaları arasında da anlamlı farklılıklar olduğu saptanmıştır. Meslek grupları karşılaştırıldığında, sağlık memuru, çevre sağlığı teknisyeni, laborant, tıbbi sekreter ve hizmetlilerin puan ortalamalarının düşük olması nedeniyle bu gruplar arasında bir farklılık tespit edilmiştir. Bununla birlikte, görev yılı ile ilişkili olarak bir farklılık bulunmamıştır. Hasta güvenliği ile ilgili olarak sağlık çalışanlarının tutum puanları incelendiğinde kadınların puan ortalaması 10.8±1.8. erkeklerin puan ortalaması 9.2±2.7 olup aralarında hasta hakları ile ilgili bölümde olduğu gibi anlamlı bir farklılık mevcuttur. Hasta güvenliği bölümünde de hasta haklarındakine benzer şekilde meslek ve yaş grupları arasında anlamlı bir farklılık gözlenmiştir. Bu bölümde grupların görev süreleri açısından da bir farklılık tespit edilmiştir. Araştırmaya katılan personelin cinsiyet ve görev süresi yönünden kendi hakları ile ilgili tutum puanları incelendiğinde diğerlerinden farklı olarak aralarında anlamlı bir farklılık tespit edilememesine karşın, meslek ve yaş grubu açısından farklılık olduğu saptanmıştır.Sonuç olarak birinci basamakta sağlık personelinin hasta hakları, hasta güvenliği ve kendi hakları konusunda yeterli derecede bilgi sahibi olmadığı tespit edilmiştir. Personelin %60'nın bu konularda bilgi sahibi olduğu göz önünde bulundurulduğunda bu oranın artması için eğitim programlarının düzenlenmesi büyük önem taşımaktadır.