Deli balın (Grayanatoksin) akut ve kronik ağrı davranışı üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İSMET ERAYDİN
Danışman: Abdülkadir Gündüz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Bu çalışmada alternatif tıpta bir çok kullanım amacının yanında ağrı kesici olarak da kullanılan deli bal'ın (grayanatoksin) akut ve kronik ağrı (diabetik nöropatik ağrı) üzerine etkisinin gerçekte olup olmadığının araştırılması amaçlanmıştır.Materyal ve Metod: Çalışma hayvan deneyi çalışması olarak yapıldı. Akut ağrı için normoglisemik fareler, nöropatik ağrı için streptozicin uygulayarak diyabet yapılmış fareler kullanıldı.7 gruptan oluşan deneyde farelerin ?plantar analjezimetri? testiyle latanslarına bakıldı. Diyabetik nöropati yapılan farelerin tekrardan latanslarına bakılıp, nörapatik olduktan sonraki latansları da kaydedildi. Çalışmanın son aşamasında GTX (grayanotoksin) i.p uygulanan farelerin, GTX uygulanımından sonra belirli zaman dilimlerinde ve farklı dozlarda ki latansları kaydedildi.Bulgular: Akut ağrı için yapılan çalışmada, 3 farklı doz şeklinde verilen GTX latans değerlerini istatiksel olarak anlamlı şekilde artırdı (P<0.05). 0.1 mg/kg GTX uygulandıktan sonra 10. dakikada latans ( 3.5±0.7 sn) ve 20.dakika ( 3.9± 0.5sn) olarak bulundu. GTX kullanımından hemen sonra akut etkinin daha 10.dk. başlaması ve 100 dk. kadar devam etmesi etkinliğin peryodu hakkında da bize bilgi verdi. GTX öncesi latansı 2.5±0.7 sn ortalaması olan grubun 0.1 mg/kg GTX uyguladıktan sonra latansları 10. dakika da 3.5±0.7 sn ve 20. dk 3.9± 0.5sn ölçüldü ve değer artışları istatistiki olarak anlamlı bulundu (p<0.01). 0.1 mg/kg GTX uygulanan farelerin 20. dakikada ki latans değerleri iki katına çıktı. 30. dakikada 3.2 ± 0.7 sn, 60. dakika da 3.3±0.6sn ölçüldü ve istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.05).0.2 mg/kg i.p GTX uygulanan farelerde uygulama öncesi latans 2.4±0.4 sn iken 10.dakikada 3.1±0.6sn (p<0.01) anlamlı iken 20. dakika da 3.0±0.3sn (p<0.05) anlamlı bulundu. Nöropatik ağrı uygulamasında diabetik nöropatik farelerin latansında, GTX üç ayrı dozda da başlangıçta bir değişiklik yapmazken 60.ve 100. dakikalarda istatiksel olarak anlamlı bir düşüş yaşandı (p<0.05). Latasların; nöropatik farelerde GTX verildikten sonra, nöropati öncesi değerlerine istatistiksel anlamlı olarak yaklaştığı görüldü (p<0.05). 0.1 mg/kg GTX verilmeden önce latanslar 3.2±0.6 sn.iken, 10 dakika 3.0±0.9 sn,20 dakika 3.2±0.6 sn, 30. dakika 3.4±0.6 sn, 60. dakika da 2.6±0.5sn ve 100. dakika da 2.4±0.6 sn oldu(p<0.05). Bu değerlerde farelerin nöropati öncesi değerlerine yaklaşık değerlerdi. 0.2 mg/kg GTX verilen farelerde i.p öncesi latans 3.2±0.4 sn iken 60.dakika 2.6±0.8 sn. ve 100. dakika da 2.4±0.5 sn. oldu (p<0.05). Bu grubun latans değerleri de istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde nöropati öncesi değerlere yaklaştı (p<0.05).Sonuç: GTX'nin nöropatik ağrıda latansı düşürmesi diabetik nöropatinin tedavi uygulamalarında faydalı olabileceği yönünde düşüncenin oluşmasına neden olmuştur. Nöropatik yapılan farelere uzun dönem GTX uygulanımını içeren çalışmaların yapılması bu verilerin doğruluğununun kontrolünü sağlayabilir. GTX normoglisemik sağlam farelerdeki akut ağrıda ise ilk dakikalardan latansı yükseltip farelerin daha geç ağrıyı hissetmesine neden oldu. Alternatif tıpta ağrı kesici olarak kullanılan deli bal (grayanotoksin) bu çalışmadaki bulgular ışığında yeni laboratuar ve klinik çalışmalar ile desteklenerek modern tıbbın kullanımına sunulabilir.