Türk Deniz Ticaret Filosunun Performansı Üzerine Bir Araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1996
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Cemal KILIÇ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ERSAN BOCUTOĞLU
Özet:ÖZET Bu çalışmada, 1986-1994 dönemi için Türk deniz ticaret filosunun taşıma performansı ölçülmüştür. Taşıma performansı, yük cinslerine, gemi tiplerine ve navlun gelirlerine göre ayrı ayrı değerlendirilmiş ve Dünya filosunun taşıma performansıyla karşılaştırılmıştır. Ayrıca deniz taşımacılığında etkili unsurlar ayrı ayrı incelenerek uygulanması gerekli politikalar açığa çıkarmıştır. Türk dış ticaret yüklerinin % 85- 95 'i düşük ulaşım maliyetleri nedeniyle denizyolu ile taşınmaktadır. 1994 rakamlarına göre denizyolu ile taşman Türk dış ticaret yüklerinin yansı kadarı Türk bayraklı gemilerle taşınmıştır. Türk deniz ticaret filosu; Türk dış ticaret yüklerinin taşınmasından başka, yabancı limanlar arasındaki ticaretten ve az da olsa komşu ülkelerin Türkiye limanlarını kullanarak yapmış oldukları ticaretten pay almaktadır. Bu haliyle deniz ticaret filosu ülkenin gelişmesinde etkilidir. Ancak bir ticaret filosunun ülkenin gelişmesinde dolayısıyle ödemeler dengesine katkısı olabilmesi için belirli şartların sağlanması gerekir. Çalışmanın birinci bölümünde; Dünya deniz ticaret filosu ve Türk deniz ticaret filosu özlüce tanıtılmıştır. İkinci bölümde; gemi ve navlun piyasaları, kuruyük ve tanker sektörleri arasındaki bağlantılar tamamen yeni bilgilerle açıklanmıştır. Ayrıca arz ve talep dengesi ve navlun oranlarım etkileyen faktörler konularında bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde; rekabet avantajları sunan gemi sicilleri, uluslararası ticareti teşvik eden ve düzenleyen uluslararası kuruluşların ticaret ve denizcilik politikaları ve Türk deniz taşımacılığında etkili faktörler üzerinde durulmuştur. Dördüncü bölümde; DİE verilerinden yararlanılarak Türkiye limanlarına gelen ve giden Türk ve yabana bayraklı gemilerin kapasite kullanım oranlan (1975- 1992) hesaplanarak değerlendirilmiştir. Yine bu bölümde DTO ve Merkez Bankası verilerinden yararlanılarak, Türk deniz ticaret filosunun verimlilik göstergeleri ve yük gruplarına göre taşıma performansları ayrı ayrı hesaplanarak tablo ve grafikler hazırlanmıştır. Yer yer karşılaştırmaların da yapıldığı bu çalışmada deniz ticaret filosunun rekabet analizi konusunda bilgi verilmiş ve denizcilik alanında Türkiye'nin yeri belirlenmiştir. Çalışma sonunda genel değerlendirme yapılarak, çıkan sonuçlar ortaya konmuş ve Türk denizcilik sektörünün daha da gelişmesi için önerilerde bulunulmuştur.hazırlanmıştır. Yer yer karşılaştırmaların da yapıldığı bu çalışmada deniz ticaret filosunun rekabet analizi konusunda bilgi verilmiş ve denizcilik alanında Türkiye'nin yeri belirlenmiştir. Çalışma sonunda genel değerlendirme yapılarak, çıkan sonuçlar ortaya konmuş ve Türk denizcilik sektörünün daha da gelişmesi için önerilerde bulunulmuştur.