Gebelerin oral glukoz tolerans testi (OGTT) yaptırma durumlarına medyanın etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ARZU ÇAKIR

Danışman: Kıymet Yeşilçiçek Çalık

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma Rize il merkezinde bir hastanede gebe polikliniğine başvuran gebelerin OGTT yaptırma durumlarına medyanın etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel tipte yapılmıştır. Araştırmaya Kasım 2018-Haziran 2019 tarihleri arasında T.C. Rize Recep Tayyip Erdoğan Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin gebe polikliniğine başvuran ve örnekleme dahil edilme kriterlerine uygun 384 gebe ile yapılmıştır. Veriler, anket formu ile yüz yüze görüşme yöntemi kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde; sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, gruplu ki-kare ve fisher exact testi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan gebelerin yaş ortalaması 29.480±5.580 yıldır. Gebelik haftası 24. haftadan küçük olan gebelerin %60.4'ünün OGTT testini yaptırmayı düşünmedikleri ve gebelerin OGTT yaptırmama nedeni olarak ilk üç sırada; testi gereksiz gördüğü (%35.9), bebeğe zararlı olduğunu düşündüğü (%16.7), TV'den zararlı olduğunu öğrendiği (%13.0) için OGTT yaptırmayı düşünmediği saptanmıştır. Gebelik haftası 24. haftadan büyük olan gebelerin ise %44.3'ünün OGTT testini yaptırmadığı ve testi gereksiz gördüğü (%44.7), TV'den zararlı olduğunu öğrendiği (%20.0) ve doktor gerekli görmediği (%16.5) için OGTT'yi yaptırmadıkları belirlenmiştir. Medyada OGTT hakkında çıkan haberlerden etkilendiğini belirten gebelerin; ilk üç sırada medyadan testin zararlı olduğunu öğrendiği (%44.0) yaptırıp yaptırmakta kararsızlık yaşadığı (%31.0) ve çıkan haberlerden dolayı testi yaptırmayı düşünmediği (%28.0) belirlenmiştir. Medyada OGTT hakkında çıkan haberlerden etkilendiğini düşünen gebelerin %54.1'inin OGTT yaptırmadığı ve aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05). Herhangi bir işte çalışmayan, ev hanımı olan ve önceki gebeliğinde OGTT yaptırmayan gebelerin şimdiki gebeliğinde de bu testi yaptırmadığı ve aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Sağlık personeline rahatça soru sorabilen gebelerin ise yüksek oranda OGTT yaptırdığı ve aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05). Sonuç olarak, gebelerin medyada OGTT hakkında çıkan haberlerden etkilendiği söylenebilir.