İn-situ ve ex-situ ikili senteziyle üretilen külçe MgB2 süperiletken örneklerin manyetik kaldırma kuvveti özelliklerinin araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ARIUNJARGAL NARANBAATAR

Danışman: BURCU SAVAŞKAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, farklı oranlarda in-situ ve ex-situ MgB2 toz karışımı kullanılarak katıhal tepkime yöntemi ile üretilen külçe MgB2 örneklerin manyetik kaldırma kuvveti özellikleri araştırılmıştır. Örnekler, 1.5 g in-situ tozuna %0, %5, %10, %20, %30 ve %40 oranlarında ex-situ MgB2 tozu ilave edilerek katıhâl reaksiyon yöntemiyle sentezlenmiştir. Ayrıca, süperiletkenlik performansına magnezyum katkısının etkisini incelemek amacıyla, aynı oranlarda ex-situ toz içeren ikinci bir örnek serisi %10 oranında ekstra magnezyum ilavesiyle üretilmiştir. Dikey manyetik kaldırma kuvveti (Fz) ve kılavuzlama (yanal) kuvveti (Fx), 20 K ve 25 K sıcaklıklarda hem alan-soğutmalı (FC) hem de alansız soğutma (ZFC) koşullarında ölçülmüştür. Sonuçlara göre, %20 ex-situ katkılı örnek 17.03 N ile en yüksek manyetik kaldırma kuvveti, %10 katkılı örnek ise 6.31 N ile en yüksek kılavuzlayıcı kuvveti göstermiştir. Ekstra magnezyumlu örnekler özellikle orta katkı oranlarında, daha homojen mikroyapılar ve daha yüksek manyetik kuvvet değerleriyle öne çıkmıştır. Bu bulgular, sentez sürecinde uygun oranlarda ex-situ MgB2 tozu ve ekstra magnezyum eklenmesinin külçe MgB2'nin hem kaldırma kuvvetini hem de kılavuzlama kuvvetini arttırdığını göstermektedir.