Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, uluslararası ilişkiler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mukaddes Yılmaz
Danışman: Coşkun Topal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:1980 yılında Josip Broz Tito'nun ölümünün ardından Yugoslavya Sosyalist Cumhuriyetler Federasyonu'nun ekonomik bunalıma girmesi, dönemsel başkanlık sisteminin benimsenmesi ve yeni yönetim sistemi üye federe devletlerde milliyetçilik anlayışının artışına neden oldu. Böyle bir sürecin başlaması ise kitlesel göçlerin yaşanmasına ve Federasyon'un dağılma süreci içine girmesine neden oldu. Üç etnisiteli yapıdan oluşan Bosna Hersek, 1992 yılında yapılan referandum ile Yugoslavya Sosyalist Cumhuriyetler Federasyonu'ndan ayrılma kararı aldı. Bu durum Bosna Hersek içinde yaşayan Sırplar tarafından benimsenmedi ve bir iç savaş başladı. İnşa edilen yeni düzen ile idari yapı etnik kimliklere göre şekillendirildi. "Bosna Hersek Federasyonu", "Sırp Cumhuriyeti" ve "Brcko Özerk Bölgesi"nden oluşan Bosna Hersek'te yönetim Sırp-Hırvat-Boşnak etnisiteleri arasında dönüşümlü olarak el değiştirmektedir. Bu durum kurumsal yapıda azınlıkların etkinliğinin olmaması sonucunu doğurmakta ve azınlık hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir. Bütün bunların yanında tüm siyasal mekanizmaların üzerinde Avrupa Birliği tarafından atanan Bosna Hersek Yüksek Komiseri bulunmaktadır. Ad hoc bir yapı olan Yüksek Komiseriliğin kararı Bosna Hersek Cumhurbaşkanı'nın kararından üstündür ve tartışmaya açık değildir. Bu durum de jure olarak Dayton ile öngörülmemiş olmasına rağmen de facto olarak uygulanmaktadır. Yani Bosna Hersek halkına barış içinde bir arada yaşama konusunda güven duyulmamaktadır. Ayrılığın ardından ismindeki sosyalist ibareyi çıkararak Bosna Hersek adını alan devlet önceki birlikteliğin, savaşın, yaşanan göçlerden geri dönüşlerin olması ile işsizliğin giderek derinleşmesi ve serbest ekonomik sisteme geçiş sürecinin ekonomik sıkıntısı altında ezilmeye başlamıştır. Bosna Hersek küçük bir Avrupa Birliği modellemesi gibidir. Bu küçük ve tanımlanamayan devletin AB'nin yumuşak gücüyle sisteme entegrasyonunun sağlanması ekonomi, göç, yönetim, azınlıklar konusunda Birliğin katettiği süreci daha iyi gösterecektir. Bu çalışmanın amacı Bosna Hersek'in AB üyelik sürecinin söz konusu aktörler için önemini analiz etmektir. Bosna Hersek'in protektoral yönetimi, bozuk ekonomisi ve yaşanan ihmaller AB'nin hazmetme kapasitesi için zorlayıcı faktörlerdir. Fakat Batı Balkanların kırılgan yapısı yerine güçlü bir Güneydoğu Avrupa sınırı oluşturma düşüncesi üyelik sürecinin önemini göstermektedir.