Aksiyal Disübstitüe Silisyum(IV), Periferal Tetra Sübstitüe Bakır(II), Mangan(III) Ftalosiyaninlerin Sentezi ve Bazı Enzimlere Karşı İnhibisyon Özellikleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Fakültesi, Kimya, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BERİVAN ARIN ÖZTÜRMEN

Danışman: Zekeriya Bıyıklıoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada aksiyal di-(3,3-difenilpropoksi) grubu içeren silisyum(IV) ftalosiyanin (DFP Si), periferal tetra-(3,3-difenilpropoksi) grubu içeren bakır(II) ve mangan(III) ftalosiyanin bileşiklerinin (DFP-Cu, DFP-Mn) sentezi, yapılarının aydınlatılması, kolinesteraz, tirozin ve α glukosidaz enzimleri üzerine inhibisyon özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. 3,3-Difenilpropan-1-ol ve 4-(3,3-difenilpropoksi)ftalonitril bileşikleri literatürdeki yöntemler kullanılarak sentezlendi. Aksiyal konumlarda (3,3-difenilpropoksi) grubu içeren silisyum(IV) ftalosiyanin toluen içerisinde silisyum ftalosiyanin diklorür ve 3,3-difenilpropan-1-ol varlığında sodyumhidrür kullanılarak 110 ℃'de azot atmosferinde karıştırılarak sentezlenmiştir. Periferal tetra-(3,3-difenilpropoksi) grubu içeren bakır(II) ve mangan(III) ftalosiyaninler, 4-(3,3-difenilpropoksi)ftalonitrilden n-pentanol ve DBU varlığında 160oC de CuCl2, MnCl2 tuzları kullanılarak sentezlenmiştir. Daha sonra spektroskopik yöntemler kullanılarak aksiyal di-(3,3-difenilpropoksi) grubu içeren silisyum(IV) ftalosiyanin (DFP-Si), periferal tetra-(3,3-difenilpropoksi) grubu içeren bakır(II) ve mangan(III) ftalosiyanin bileşiklerinin kolinesteraz, tirozin, α-glukosidaz enzimleri üzerine inhibisyon özellikleri incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Ftalosiyanin, Sentez, Silisyum, Enzim İnhibisyonu