Kar Amacı Gütmeyen Kurumlar Olarak Müzelerde Pazarlama Faaliyetleri: Pazarlama Karması Unsurlarının Müzelerde Müşteri Sadakatine Etkisine İlişkin Yapısal Bir Model Önerisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2007

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ekrem CENGİZ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HASAN AYYILDIZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Müzeler artistik, tarihi ve bilimsel objelerin korunmasını ve gösterimini gerçekleştiren kar amacı gütmeyen kuruluşlardır. Türkiye'deki müzelerin sıkıcı, resmi ve alakasız imajlarının olması birçok insanın müzelere gelmemesine neden olmaktadır. Diğer taraftan insanların müzelere gelmemelerinin başka bir nedeni de müzelerin içinde bulundukları tarihi gelişimi sürecinin içinde bulunulan aşamasıdır. Sürecin ilk aşamasında müzeler kolleksiyonları üzerinde durmuşlar ve halkın isteğini gözardı etmişlerdir. Sürecin ikinci aşamasında ise müzeler bireysel ziyaretlerin kalitesini artırmışlar, ziyaretçilerin tatmin ve sadakatini sağlamışlardır. Türkiye müzeleri bu sürecin birinci aşamasında yer almaktadırlar. İkinci aşamanın başarılı olmasında pazarlama kullanışlı bir araç olacaktır. Pazarlama stratejilerinin müzelerde uygulanması sadece kolleksiyonların ziyaretçilerle bağ kurmasını sağlamakla kalmaz aynı zamanda ziyaretçilerin tatminini de sağlar. Ayrıca pazarlama müzelerin ürünlerini mevcut pazar koşullarına göre düzenlemesini sağlar. Özellikle bazı pazarlama araçları ve teknikleri müzelerin amaçlarını gerçekleştirmelerinde ciddi rol oynar. Bunlardan biri dört temel faktörü içeren ve müşteri davranışlarını etkileyen pazarlama karması unsurlarıdır. Bu araştırmada, ziyaretçi sadakati pazarlama karması unsurları kapsamında araştırılacak ve bir model geliştirilecektir. Algılanan kalite, performans, algılanan değer, müşteri tatmini ve müşteri şikâyetleri müşteri sadakatinin öncül değişkenleri olarak ele alınmıştır. Araştırma modelinde pazarlama karması unsurlarının müşteri sadakati ve öncülleri üzerindeki etkileri irdelenmiştir. Araştırma Türkiye'deki 52 müzede 502 kişi üzerinde yapılmıştır. Model testinde Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) kullanılmıştır. 51 hipotez kurulmuştur. Araştırma sonucunda pazarlama karması ve bütün diğer öncüllerin müşteri sadakatini değişik derecelerde etkilediği tespit edilmiş ve 37 hipotez kabul edilmişti