931 Numaralı Trabzon Ayniyât Defteri'ne göre 1867-1872 Arasında Trabzon'da İdari, Sosyal ve Ekonomik Hayat
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ayşe SEYHAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MEHMET ALAADDİN YALÇINKAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tanzimat döneminde birçok alanda olduğu gibi klasik yazışma türlerinde de değişiklikler görülmeye başlanmıştır. Bu dönemde bürokratik işlemler artmış, merkezle taşra arsındaki yazışmalar çoğalmıştır. Sadaret makamı yeniden önem kazanarak devletin merkezi haline gelmiştir. Bâb-ı Âli defter serileri de bu durumun bir neticesi olarak ortaya çıkmıştır. Ayniyât defterleri de Bâb-ı Âli defter serileri içerisindedir. Ayniyât defterlerinde sadâret dairesinden diğer devlet dairelerine, diğer makamlara, vilâyetlere gönderilen karar, hüküm, emir ve uygulamaların aynen suretleri kaydedilmiştir. Defterde kayıtlı belgelerden, halkın talep ve şikayetlerini arzuhal yazarak bizzat padişaha, sadrazama ya da devlet kurumlarına iletebildikleri anlaşılmaktadır. Devletin de bu talepleri karşılamak ve sorunları çözmek için çaba sarf ettiği görülmektedir. Dolayısıyla Ayniyât defterlerinin incelenmesi, Tanzimat sonrasında devletin, idari sosyal ve ekonomik alanlarının aydınlatılması ve bu alanlardaki değişim sürecini izlemek bakımdan önem arz etmektedir. Trabzon Vilâyeti'ne dair 928'den 936'ya kadar numaralanmış Hicri 1283-1295 (1865-1878) yıllarına ait dokuz adet defter bulunmaktadır. Transkriptini ve değerlendirmesini yaptığımız 931 Numaralı Trabzon Ayniyât Defteri, 1867-1872 (H. 1284-1289) tarihleri arasındaki kayıtları içermektedir. 931 Numaralı Trabzon Ayniyât Defteri'nde Trabzon Vilâyeti ve ona bağlı sancak ve kazalara ait arzuhaller, şukkalar ve tezkireler bulunmaktadır. Defterde bu yörelere ait idari ve etnik yapı, sosyal ve ekonomik durum hakkında tafsilatlı bilgilere ulaşabilmektedir. Anahtar Kelimeler: Ayniyât, Deavi Nezâreti, Trabzon, Şukka