Elit dağ kayakçılarının sportif kapasitelerine ait fizyolojik parametrelerin kardiyopulmoner egzersiz testiyle incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA DÜĞENCİ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AHMET AYAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Dağ kayağı fiziksel ve fizyolojik olarak yüksek kapasite gerektiren bir ekstrem spor branşıdır. Maksimum oksijen tüketimi, kas gücü, anaerobik güç, anaerobik ve aerobik dayanıklık fizyolojik spor özelliklerini; boy ve beden kitle indeksi ise fiziksel vücut özellikleri yansıtır. Kardiyopulmoner egzersiz testi (KPET), bireyin dinamik egzersiz sırasındaki kapasitesini değerlendiren, tanısal ve prognostik amaçlı bilgiler sağlayan bir işlemdir. KPET kontrollü metabolik şartlar altında yapılan egzersizin solunum sistemi, kardiyovasküler sistem ve kas-iskelet sistemlerinin egzersize karşı oluşan yanıtın eş zamanlı olarak değerlendirilmesine olanak sağlar. Yani KPET ile bireyin fizyolojik parametrelerini objektif olarak belirlemek mümkündür. Bu tez çalışmasının amacı, elit dağ kayakçılarının sportif kapasiteye ait fizyolojik parametrelerin [(maksimum oksijen kullanımı:VO2maks, solunum değişim katsayısı (RER), kalp hızı (KH), kalp hızı yedeği (KHY) ve spirometrik parametreler (FVC, FEV1, MEF) ile anaerobik eşik değeri gibi)] KPET ile incelenmesidir. Bu kesitsel laboratuar analizi çalışması ile hem dağ kayağı sporuyla uğraşmanın fizyolojik parametrelere etkisi hem de Türkiye Dağ Kayağı milli takımı sporcularının bu alandaki uluslararası elit sporcularla kıyasla ne durumda olduğu belirlenmiş olacaktır. Bu amaçla Türkiye Kayak Federasyonunda lisanslı 15 elit dağ kayakçısının sportif kapasitelerine ait fizyolojik parametreleri ve vücut kitle indeksleri incelenecektir. Elit dağ kayakçıları bisiklet ergometresinde şiddeti giderek artan (5 Watt/20 sn) test protokolünde (60 rpm sabit pedal hızı) maksimal egzersiz protokollü kardiyopulmoner egzersiz testi gerçekleştirecek ve bu esnada VO2maks, RER, KH, KHY, spirometrik parametreler (FVC, FEV1, MEF) ve anaerobik eşik değerleri egzersiz test sistemi (12 derivasyonlu EKG, gaz analizatörü modülü ve ergospirometre donanımlı) ile ilgili yazılım programı aracılığı ile belirlenecektir. Elde edilecek fizyolojik parametreler TDF dağ kayağı milli takım sporcuları için güncel ve ilk veriyi ortaya koyacak ve bu değerler benzer sporcu sınıfı için başka ülke milli takımlarına ait literatür verileri ile karşılaştırılacaktır. Anahtar Kelimeler: Egzersiz kapasitesi, oksijen kullanımı, spirometre