Defter beyan sistemi uygulaması ve sistemde görülen aksaklıklara yönelik çözüm önerileri: Trabzon ilinde bir araştırma

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YASİN AKKAYA

Danışman: Abdülkadir Pehlivan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmelerle birlikte, sunulan hizmetlerin birçoğu kâğıt ortamından elektronik ortama aktarılmaya başlamış, bu konuda devlet birçok yeni uygulamayı meslek mensuplarının kullanımına sunmuştur. Bilgiye ulaşmadaki kolaylık, bilginin kolaylıkla farklı kişilerle paylaşılabilmesi, karar alım süreçlerinde kullanımı, üzerinde kolaylıkla değişiklik yapılabilmesi ve bunun takip edilebilirliği, cep telefonuna kadar birçok farklı cihazdan erişimin mümkün olması gibi özellikleri ile muhasebe bilgilerinin elektronik ortamda kullanımı hızla artmıştır. Bu sürecin sonunda bilginin elde edilme biçimi de değişerek, süreçlerin yeni duruma uygun olarak belirlenmesi zarureti doğmuştur. E-dönüşüm kapsamında Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından uygulamaya konulan defter beyan sistemi de 2018 hesap döneminden itibaren mükelleflerin kullanımına sunulmuştur. Defter beyan sisteminin meslek mensuplarının kullanımına sunulması ile birlikte, uygulama öncesi görülen sorunlardan bir kısmı ortadan kalkmış; ancak ortaya bazı yeni sorunlar çıkmıştır. Bu sorunların tespit edilerek; çözüm önerisi geliştirilebilmesi maksadıyla hazırlanan bu çalışma ile muhasebe meslek mensuplarının defter beyan sistemine yaklaşımı ve defter beyan sisteminin meslek mensuplarının ihtiyacını karşılama durumu tespit edilerek Türkiye'de muhasebe mesleğinin uygulama kısmına katkı sağlaması düşünülmüştür. Çalışma kapsamında Trabzon ilinde faaliyet gösteren muhasebe meslek mensuplarının defter beyan sistemini anket yöntemi ile vergisel açıdan, denetim açısından ve kayıt düzeni açısından değerlendirmelerini tespit etmek maksadıyla verileri toplanmış ve analize tabi tutularak sonuçlarına yer verilmiştir. Araştırma sonucunda defter beyan sisteminin kullanıma daha uygun hale getirilebilmesi için araştırma kapsamında elde edilen bilgiler ışığında sorunların çözümüne katkı sağlayacak tavsiyelere yer verilmiştir.