Ortaokul 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin sosyal kaygıları ile benlik saygısı, anne-baba tutumları, mükemmeliyetçilik özellikleri arasındaki ilişki
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA EROĞLU
Danışman: Hatice Odacı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ön ergenlikte başlayan ve yaygın bir durum olan sosyal kaygıyı etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Bu araştırmanın temel amacı, ortaokul yedinci ve sekizinci sınıf öğrencilerinde sosyal kaygı ile benlik saygısı, algılanan anne-baba tutumları ve mükemmeliyetçilik özellikleri arasındaki ilişkileri incelemektir. Çalışmada ayrıca cinsiyet, ekonomik durum, ikamet edilen yer, ebeveyn birlikte olma durumu, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, kardeş sayısı, doğum sırası, sınıf mevcudu gibi değişkenler ile sosyal kaygı arasındaki ilişkiler de araştırılmıştır. Araştırma grubu, 2016-2017 eğitim öğretim yılında Trabzon il merkezinde ve farklı ilçelerdeki ortaokul yedinci ve sekizinci sınıf öğrencileri arasından belirlenen 503 kız ve 467 erkek olmak üzere 970 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında, La Greca ve Stone (1993) tarafından geliştirilen, Türkçe'ye uyarlaması Demir, E. Demir, Türksoy, Özmen, Uysal (2000) tarafından yapılan "Çocuklar İçin Sosyal Anksiyete Ölçeği Yenilenmiş Biçim (ÇSAÖ-Y)", Tafarodi ve Swann (2001) tarafından geliştirilen Türkçe'ye uyarlaması Doğan (2011) tarafından yapılan "İki Boyutlu Benlik Saygısı Ölçeği (Kendini Sevme ve Öz-Yeterlik Ölçeği (KSÖÖ)", Kuzgun (1972) tarafından geliştirilen "Anne-Baba Tutum Ölçeği (ABTÖ)" ve Kırdök (2004) tarafından geliştirlen "Olumlu ve Olumsuz Mükemmeliyetçilik Ölçeği (OOMÖ)" kullanılmıştır. Öğrencilerin demografik özellikleri ile ilgili bilgileri elde etmek için araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu (KBF)" kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde SPSS 23.0 programı kullanılmış olup, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı, Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi, Bağımsız t Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda ortaokul öğrencilerinin sosyal kaygıları ile benlik saygıları arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Sosyal kaygı ile anne-baba tutumlarından koruyucu ve otoriter tutum arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu, fakat demokratik tutum ile öğrencilerin sosyal kaygıları arasında anlamlı bir ilişki olmadığı görülmüştür. Öğrencileirn sosyal kaygıları ile olumsuz mükemmeliyetçilik özellikleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu gözlemlenirken olumlu mükemmeliyetçilikle sosyal kaygı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Benlik saygısı alt boyutları olan kendini sevme ve öz-yeterliliğin, koruyucu ve otoriter tutumun, olumsuz mükemmeliyetçiliğin sosyal kaygıyı anlamlı bir şekilde yordadığı tespit edilmiştir. Ayrıca sosyal kaygının cinsiyete, ekonomik duruma, ikamet edilen yere, anne-baba eğitim durumuna, kardeş sayısına ve sınıf mevcuduna göre anlamlı farklılıklar gösterdiği; ebeveyn birlikte olma durumu ve doğum sırasına göre ise anlamlı bir farklılık göstermediği ortaya çıkmıştır. Araştırma sonuçlarının bir kısmı literatür bulguları ile paralel bir bölümü farklı çıkmıştır. Sonuçlar literatür bulgularıyla tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.