Büyük Yapraklı Ihlamur (Tilia platyphyllos Scop.)’un In Vitro Koşullarda Embriyo Kültürü İle Üretilmesi.
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1999
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURAY MOLLAMEHMETOĞLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ALİ ÖMER ÜÇLER
Özet:ÖZET Bu çalışmada, tohumlarında çimlenme engeli bulunan ve uzun süre saklanamayan büyük yapraklı ıhlamurda (Tilia platyphyllos Scop.) doku kültürü tekniklerinden embriyo kültürü yöntemi kullanılarak, bu problemlerin ortadan kaldırılması ve zamana bağlı kalmaksızın hızlı ve seri bir şekilde büyük yapraklı ıhlamur üretilmesi amaçlanmıştır. Farklı sakkaroz, kinetin ve BAP dozlarının, büyük yapraklı ıhlamur tohumlarından izole edilen embriyoların in vitro koşullarda, gelişimi, fidecik oluşumu ve nod oluşumu üzerine olan etkileri araştırılmıştır. Bununla birlikte, farklı kültür tarihlerinin embriyoların gelişimi ve fidecik oluşumundaki etkileri de araştırılmıştır. Denemeler sonucunda, bitki büyüme düzenleyicileri eklenmeksizin, sadece sakkaroz ilave edilen ortamlarda (10, 20, 30, 40, 50, 60 mg/1) embriyolar fidecik oluşturmuştur. En etkili sakkaroz dozunun 30 gr/1 olduğu belirlenmiştir. Kinetin (0.2, 0.5, 1.0, 2.0 mg/1) ve BAP'm (0.2, 0.5, 1.0, 2.0 mg/1) sadece düşük dozunun (0.2 mg/1) eklendiği ortamda embriyolar fidecik oluşturmuşlar, dozların artışına paralel olarak embriyo gelişimi durmuş ve embriyolar ölmüştür. Sakkarozlu ortamlarda embriyoların gelişerek fidecik oluşturduğunun görülmesi üzerine fıdecikler, farklı kinetin (0.2, 0.5, 1.0, 2.0 mg/1) ve BAP (0.2, 0.5, 1.0, 2.0 mg/1) dozlarını içeren ortamlara aktarılmış ve fidecikler üzerinde en iyi nod oluşumu, 0.2 mg/1 kinetin ve 1.0 mg/1 BAP ilave edilen ortam üzerinde gerçekleşmiştir. Farklı tarihlerde kültüre alman embriyoların, 30 gr/1 sakkaroz eklenen ortamlardaki gelişmeleri farklı olmuştur. Tam olgunlaşmadan toplanan tohumların embriyolarmda hipokotil boyu ve kök uzunluğu bakımından iyi bir gelişme olmamış, fakat, yoğun kallus oluşumu gözlenmiştir. Belli bir olgunlaşma evresi (yaklaşık 1 ay) geçirdikten sonra kültüre alınan embriyolarda ise fidecik oluşumu gerçekleşmiş, ancak, kültüre alma süresi uzadıkça hipokotil boyu ve kök uzunluklarında kısalma olmuştur. Anahtar Kelimeler: Doku Kültürü, Embriyo Kültürü, İn Vitro, Büyük Yapraklı Ihlamur V