Çevre Vergisi bağlamında Motorlu Taşıtlar Vergisi: Türkiye için bir model önerisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Sedat POLAT

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): LEVENT YAHYA ESER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Motorlu taşıtlar vergisi Türk vergi sistemi içerisinde servet vergileri kapsamında değerlendirilmektedir. Ülkemizde, bu vergi aracın yaşı, motor gücü, toplam ağırlığı, oturma kapasitesi gibi bir takım spesifik değerler üzerinden hesaplanmaktadır. Avrupa Birliği'nde ise motorlu taşıtlar vergisi çevre vergileri kapsamında değerlendirilmektedir. 2000'li yıllardan sonra AB ülkeleri bu vergi sisteminde reformlar yaparak aracın neden olduğu karbondioksit emisyon salınımı üzerinden vergilendirme uygulamasına geçmeye başlamışlardır. Türk motorlu taşıtlar vergisi vergilendirmede adaleti sağlayamaması, servet unsurunu yeterince kavrayamaması ve çevre etmenlerini bu verginin dışında tutması nedeniyle sürekli eleştiri konusu olmaktadır. Avrupa Birliği'ne uyum süreci ve Kyoto protokolü kapsamında motorlu taşıtlar vergisi sistemimizin gözden geçirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı mevcut motorlu taşıtlar vergisi sisteminin yarattığı sorunları ortaya koymak ve Türkiye için bir model önerisinde bulunmaktır. Bu kapsam dâhilinde ilk etapta motorlu taşıtlar vergisindeki mevcut yapı incelenmiş, daha sonra ise Avrupa Birliği'nde geçerli olan motorlu taşıtlar vergisi uygulamaları irdelenmiştir. Son bölümde ise MTV'ye eleştirisel bir bakış açısıyla yaklaşılmış ve çevresel bazlı bir MTV uygulaması önerilmiştir. Çalışmanın sonucunda mevcut MTV'nin servet vergisi kapsamında değerlendirilmesinin tam anlamıyla doğru olmadığı, özellikle değişen dünya şartlarına uygun olarak çevreyi dikkate alan bir yapıya dönüştürülmesi gerektiği ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Motorlu Taşıtlar Vergisi, Servet Vergisi, Çevre Vergisi, Avrupa Birliği, Emisyon