Konumsal Veri Altyapılarında Semantik Web Servisi Kompozisyonu için bir Mimari
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Deniztan Ulutaş
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ÇETİN CÖMERT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gelişen teknoloji ile önemi daha da artan konumsal veri kamu, özel sektör ya da konumsal veri ile iş yapan bütün kesimler için farklı uygulamalarda karar verme aracı olarak kullanılmaktadır. Bu amaçla, son yıllarda Konumsal Veri Altyapılarının (KVA) geliştirilmesi önem kazanmıştır. "Konumsal Veri Altyapıları (KVA)", konumsal veri yönetimine yönelik birlikte işlerlik altyapılarıdır. KVA'ların gerçekleştiriminde kurumlar arası veri entegrasyonu önemli bir gereksinimdir. Gelinen son teknoloji ile literatürde, veri entegrasyonuna kolaylık sağlayan "semantik eşleştirme" teknikleri kullanılmaktadır. Bu amaçla bu tez kapsamında ilk olarak, farklı kurumlara ait konumsal veri tabanı şemalarının semantik eşleştirilmesine yönelik bir gerçekleştirim yapılarak, bu alandaki problemlerin belirlenmesine çalışılmıştır. Bu problemlerden yola çıkarak, son zamanların popüler konularından KVA'ların web servisleri ile oluşturulması boyutuna yönelik, web servislerinin Semantik Web Teknolojilerine (SWT) dayalı olarak kompozisyonu için bir mimari önerilmiştir. Bu mimari, seçilen bir "Yer Seçimi" senaryosuyla tanıtılmıştır. Web Servisi Kompozisyonu (WSK), atomik web servislerinin ihtiyacı karşılamadığı karmaşık uygulamalarda, birden çok web servisinin bir araya getirilerek yeni bir web servisinin oluşturulması demektir. Bu alanda çok çeşitli akademik ve pratik çalışmalar bulunmakla birlikte, Tam Otomatik WSK (TOWSK) henüz çözümlenebilmiş bir konu değildir. TOWSK ile kastedilen, servislerin bir araya getirilmesi ve oluşan yeni servisin koşum işleminin, insan müdahalesi olmadan yürütülmesidir. TOWSK'nın henüz başarılamamış olması, içerdiği problemler nedeniyledir. Bu problemlerin esin kaynağı olduğu bu çalışmada önerilen WSK mimarisi, SWT desteğiyle; WSK geliştiricisinin amacını yüksek bir düzeyde söyleyebilmesi, Konumsal Servis Ontolojisinin (KSO) geliştirilmesi ve web servisi kompozisyonunun oluşturulması aşamalarından oluşmaktadır. Bu aşamaların gerçekleştirimi, geliştiricinin belirttiği üst düzey bir "amaç" tümcesinden, KSO'daki "kompoze servis" tipinin ve WSK içinde kullanılacak atomik web servislerinin çıkarsanmasıyla, iş modeli iş akışı sırasında çalıştırılarak bir "Yer Seçimi" işleminin gerçekleştirilmesi ilkesine dayanmaktadır.