Farklı meme kanseri hücre hatlarında yeni piperazin çevreli silisyum ftalosiyaninlerin fotodinamik terapi (PDT) etkinliğinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALEYNA NALÇAOĞLU
Danışman: Figen Celep Eyüpoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kanser, hücre proliferasyonu ve hücre ölümü arasındaki dengenin bozulduğu patolojik bir durumdur. Kadınlarda en sık görülen kanser türü meme kanseridir. Meme kanseri tedavisinde birçok farklı yöntemler kullanılsa da alternatif tedavi arayışları devam etmektedir. Tedavi yöntemlerinde, yan etkinin en az düzeyde olması ve sağlıklı hücrelere zarar vermeden tümöral hücrelerin hedeflenmesi istenilmektedir. Bu bağlamda ilgi gören alternatif yöntemlerden biri fotodinamik terapi (PDT)'dir. PDT, belirli bir dalga boyundaki ışık ile aktifleşen bir fotosensitizer molekül varlığında, reaktif oksijen türlerinden yararlanarak hücre ölümünün gerçekleştirilesini sağlar. Tezin amacı; yeni sentezlenen piperazin çevreli silisyum ftalosiyaninlerin MCF-7 ve MDA-MB-231 meme kanseri hücre hatları ile MCF-10A normal meme hücrelerinde PDT uygulaması aracılığıyla gelişmesi beklenen antiproliferatif etkinin ve apoptozun araştırılmasıdır. Bu bağlamda; çalışmada kullanılmak üzere sentezlenmiş dört adet fotosensitizer molekül (5a, 5b, 6a ve 6b) ilk kez MCF-7, MDA-MB-231 meme kanseri ve MCF-10A normal meme hücre hatlarında çalışıldı. Kullanılan hücre hatları üzerinde farklı dozlarda madde ve farklı yoğunluklarda ışık ile PDT denemeleri gerçekleştirilip etkin dozlar bulundu. PDT uygulaması ile hücrelerde oluşan ROS miktarı H2DCFDA boyama ile tespit edildi. Fotosensitizerlerin meme kanseri hücre hatlarındaki apoptotik etkileri akridin oranj/etidyum bromür boyama ile mikroskobik olarak teyit edildi. PDT uygulamasının ardından, Annexin V/7-AAD flow sitometrik boyama metodu ile apoptotik hücre popülasyonu kantitatif olarak tespit edildi. Metastatik hücre hatları olan MDA-MB-231 ve MCF-7 hücrelerinde PDT'nin hücre hareketine etkisi wound healing (yara iyileşme) deneyi ile belirlendi. Apoptotik belirteçler olan PARP1, kesilmiş PARP1 ve kaspaz-3 proteinlerinin ekspresyonlarındaki değişimler western blot yöntemi ile tespit edildi. Kullanılan fotosensitizerler ile gerçekleştirilen PDT'nin meme kanseri hücre hatlarındaki, hücre canlılık ve apoptotik analiz deneylerinde istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar elde edildi. Dört fotosensitizerden iki tanesi (5a ve 5b) kullanılan hücre hatlarında kesilmiş PARP1 oluştururken diğer iki fotosensitizer (6a ve 6b) uygulandığında kesilmiş PARP1 protein ekspresyonu gözlenmedi. Elde edilen bulgulara göre, kullandığımız fotosensitizerlerin anti kanser çalışmalara aday olabileceği kanaatindeyiz.