Özel çevre koruma bölgesi yönetim planlarında katılımcı yaklaşım boyutunun değerlendirilmesi: Saros Körfezi özel çevre koruma bölgesi örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DUYGU KARABIÇAK GÜNAYDIN

Danışman: Ertan Düzgüneş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Önceleri korunan alanların yönetimine ilişkin planlamalarda klasik ve merkeziyetçi yapı gözetilerek yerel halk ve diğer paydaşların katılımı, ihtiyaçları, hakları ve sorumlulukları göz ardı ediliyordu. Ancak zamanla başarıya ulaşmak için katılımcı odaklı, daha etkili ve uygulanabilir yönetim planları oluşturulma fikri benimsenmiştir. Bu şekilde katılımcı yaklaşımla hazırlanan yönetim planları sayesinde korunan alanların doğal, kültürel kaynak değerleri ve biyoçeşitliliği korunarak koruma-kullanma kapsamında sürdürülebilirliği sağlanmaktadır. Bu araştırma ile korunan alan sistemlerinden biri olan ÖÇKB yönetim planlarında katılımcı yaklaşım boyutunun Saros Körfezi ÖÇKB özelinde analiz edilmesi ve katılımcı yaklaşım çerçevesi ilkelerinin oluşturulması amaçlanmıştır. Bu amaç kapsamında Saros Körfezi ÖÇKB yönetim planının yönetişim tipi ve uzman anketi ile yönetim planlarının hazırlanmasında etkili olan yönetim bileşenlerinin 3'lü Likert yöntemi ile puanlanarak planın etkinlik değeri ve sınıfı ortaya konmuştur. Yapılan analiz sonucu yönetim planının genel ortalama etkinlik değeri 43,87 olarak saptanmış ve genel etkinlik sınıfı "yüksek" olarak belirlenmiştir. Bu bağlamda etkinlik değerinin daha fazla artırabilmesi için öneriler geliştirilmiştir.