Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, --, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Bera Taragay KARAOĞLU
Danışman: Ali Şükrü Özbay
Özet:
Akademik Amaçlı İngilizce (EAP) araştırmalarının önemli ve karmaşık bir yönü kelime öğretimidir. EAP kelime dağarcığının öğretimi ve edinimi, öğrencilerin ihtiyaçları, akademik bağlamda kullanılan kelimeler ve teknik terminoloji açısından geniş bir inceleme alanına sahiptir. EAP kelime dağarcığının bir alt boyutu olan Metalurji ve Malzeme Bilimi Mühendisliği İngilizcesi de bu kapsamda değerlendirilmekte olup, ilgili disiplinlerde eğitim gören ve çalışan bireyler için kritik bir öneme sahiptir. Bu bağlamda, bu tezin temel amacı, Metalurji ve Malzeme Bilimi Mühendisliği öğrencilerine yönelik alana özgü teknik kelime listeleri geliştirmek, Üretken Yapay Zekâ (GenAI) kullanarak sınıf içi etkinlikler tasarlamak ve bu etkinliklerin etkililiğini değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda, SCI indeksli dergilerde yayımlanmış araştırma makalelerinden oluşan 1.788.459 kelimelik bir derlem (corpus) oluşturulmuştur. Derlem analiz edilerek Metalurji ve Malzeme Bilimi Mühendisliğinin dört alt alanına yönelik alana özgü teknik kelime listeleri geliştirilmiştir. En sık kullanılan kelimeleri belirlemek için derlem AntWordProfiler yazılımı ile analiz edilmiş ve ortaya çıkan kelimeler Akademik Kelime Listesi (AWL) ile Genel Hizmet Listesi (GSL1 ve GSL2) ile karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma sonucunda en yaygın 800 terim seçilmiş, üç farklı teknik sözlükle birlikte GenAI "Gemini"ye yüklenmiş ve ilgili sözlüklerde yer alan kelimeler tespit edilmiştir. Araştırmacı tarafından yapılan manuel inceleme ve iki uzman doğrulaması sonucunda CMWL, MSWL, MWL ve PSTWL olmak üzere dört adet, her biri 200 kelimeden oluşan teknik kelime listesi oluşturulmuştur. Rastgele örnekleme yoluyla MWL sınıf içi etkinlik geliştirme süreci için seçilmiştir. MWL'den seçilen kelimelerle 9 katılımcıya ön test uygulanmış, ardından GenAI tarafından üretilen etkinlikler üç hafta boyunca uygulanmış ve son test gerçekleştirilmiştir. Bulgular, kelime öğreniminde %5,5 ile %20,5 arasında gelişim olduğunu ve son testin ortalama 10,44 puan daha yüksek olduğunu göstermektedir. Elde edilen sonuçlar, bu alanda türe özgü kelime öğretiminin gerekliliğini ortaya koymaktadır.