Esnek çalışmanın kadın istihdamına etkileri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA YILDIRIM

Danışman: Cemalettin Kalaycı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kadınlar tarihin en eski dönemlerinden beri çeşitli çalışma biçimleri ve üretim faaliyetleri içerisinde yoğun bir şekilde yer almaktadır. Kadınların çalışma şekillerinde var olan bu çeşitlilik çalışma kavramının kadın ve erkek açısından farklı yorumlanmasına sebep olmuş, kadınların asli görevleri olarak görülen ev işleri, çocuk ve yaşlı bakımı gibi toplumsal rollerin varlığı kadınların daha az çalışma yaşamına katılmasına sebep olmuştur. Cinsiyete dayalı olarak ortaya çıkan bu sorumlulukların varlığı kadınların belirli alanlarda, düşük ücretli ve düşük statülü işlerde çalışmalarına neden olmaktadır. Küreselleşmenin hızla arttığı dünyada meydana gelen teknolojik ve ekonomik gelişmeler üretim tekniğini, üretim ölçeğini, üretim yerini, işyeri büyüklüğünü ve ürünlerin fiyat, kalite ve maliyetini etkilemektedir. Tüm bu gelişmeler neticesinde ortaya çıkan esneklik yaklaşımı emek-sermaye ilişkilerinde ve işgücü piyasasında yapısal değişikliklere neden olmaktadır. İşgücü piyasalarında meydana gelen dönüşümün bir sonucu olarak ortaya çıkan esnek çalışma kadınların çalışma hayatında karşılaştığı engelleri aşmasında ve iş-aile yaşamının uyumlaştırılmasında bir çıkış kapısı olarak değerlendirilmektedir. Ülkeden ülkeye farklılık göstermekle birlikte, esnek çalışma uygulamalarını kadınlar erkeklere oranla nispeten daha çok tercih etmektedirler. Esnek çalışma; kadınların piyasadaki üretkenliğini arttırabilen, işgücü piyasasında kadınlara yönelik işlem maliyetini azaltabilen ve kadınların işgücüne aktif katılmasını sağlayan bir uygulama olarak görülmektedir. Esnek çalışmanın kadınlar için tam günlü iş bulamamaya karşın işsiz kalmama, ailevi sorumluluklarını yerine getirebilme serbestliği sağladığı için iş-yaşam dengesini kurabilme ve artan ekonomik koşullar karşısında aile bütçesine katkı sağlama avantajı tanısa da iş güvencesinden yoksunluk, düşük ücretle istihdam edilme ve koruyucu mevzuattan yararlanamama gibi dezavantajları da bulunmaktadır. Bu kapsamda standart istihdam biçimlerinde olduğu gibi esnek çalışma uygulamalarında da koruyucu yasal mevzuatlara ihtiyaç bulunmaktadır.