Fason Üretim ve Muhasebe İşlemleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2001
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ensar ÖZBİLGİ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): YUSUF SÜRMEN
Özet:02. Özet Fason üretim işletmeler arasında sıkı işbirliğine dayanan bir üretim sistemidir. Fason üretimde işletmeler birbirlerini tamamlarlar. Fason üretim yaptıran işletmeler değişik nedenlerden dolayı ve özellikle üretilen malın maliyetini düşürmek amacıyla fason üretime başvururlar. Hammaddeyi sağlayarak diğer işletmenin üretimi yapmasını isterler. Bu üretim sürecinde fason üretim yapan işletmelerden beklenen çoğunlukla siparişi zamanında teslim etmesi ve malın kaliteli üretilmesidir. Fason üretim yapılma nedenlerine göre türlere ayrılmaktadır. Bunlar uluslararası fason üretim, tam kapasite fason üretim, marjinal fason üretim, uzmanlaşmış fason üretim ve maliyet fason üretimidir. Yapılan işin niteliği hangi türe yapılırsa yapılsın değişmemektedir. Bu çalışmada asıl amaçlanan fason üretiminin muhasebesi konusunda bilgiler vermektir. Bunun yanında fason üretimin ne olduğu, Türkiye'de ve Dünya' da fason üretimin gelişimi konusunda da bilgiler verilmiştir. Fason üretimin Türk Vergi Mevzuatı karşısındaki durumu incelenerek konu örnek uygulamalarla açıklanmaya çalışılmıştır. Fason üretim işlemi hizmet işlemi olarak düşünülüp muhasebeleştirilebildiği gibi, aynı zamanda bir üretim işlemi olarak da muhasebeleştirilebilmektedir. Ama en uygun olan hizmet üretimi olarak muhasebeleştirilmesidir. Bunun nedeni fason üretim yapan işletmelerin yaptıkları fason üretimi kendileri için yapmamaları, sadece bir başka işletme için yapmalarıdır. Bu açıdan hizmet faktörü daha ağır basmaktadır. Fason üretim konusundaki mevzuat çoğunlukla tekstil ve konfeksiyon sektörü ile ilgilidir. Bunun nedeni fason üretimin Türkiye'de özellikle bu sektörlerde yapılıyor olmasıdır. Tekstil ve konfeksiyon sektöründe yapılan fason üretim ile ilgili olarak özellikle katma değer vergisi uygulamaları açısından diğer sektörlerde yapılan fason üretime nazaran farklılık vardır. VIIIFason üretim ilişkisine giren işletmeler aralarında fason iş sözleşmeleri yapmaktadırlar. Bunun nedeni ortaya çıkabilecek her türlü anlaşmazlıkta ortaya konan şartlan ispat edebilmektir. IX