Bütünleşik Bulanık Shannon Entropi-Bulanık Veri Zarflama Analizi Yöntemiyle Teknoloji Firmalarında Etkinlik Ölçümü

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Süleyman Çakır

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SELÇUK PERÇİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bilgi ve İletişim Teknolojileri (BİT) sektörüne yapılan yatırımlar ülke ekonomilerinin makroekonomik büyümesini pozitif yönde etkilemekte ve toplam faktör verimliliği artışı sağlamaktadır. Firma düzeyinde ise BİT'in rekabet gücünü ve verimliliği artırdığı tespit edilmiştir. Uluslararası alanda saygın kuruluşların geliştirdiği BİT endekslerine göre Türkiye BİT sektörü göstergelerinin Türkiye'nin rekabet ettiği ülkelere göre çok zayıf kaldığı görülmektedir. Dolayısıyla Türkiye BİT sektöründe yer alan firmaların göstereceği performans oldukça önemlidir. BİT sektörünün Türkiye açısından stratejik öneminden hareketle bu çalışmada Bulanık Veri Zarflama Analizi (BVZA) tekniklerini kullanarak Borsa İstanbul'a kote olmuş ve teknoloji/bilişim sektöründe faaliyet gösteren 16 firmanın 2010-2013 yılı arasındaki üç yıllık verilere göre bulanık etkinliği ölçülmüştür. Uygulamada literatürde en sık kullanılan BVZA modellerinden olan Kao-Liu modeli, Lertworasirikul-Fang-Joines-Nuttle modeli, Saati-Memariani-Jahansahloo modeli ve Wang-Greatbanks-Yang modeli kullanılmıştır. Girdi-çıktı değişkenleri seçiminde sübjektiflikten kaçınmak amacıyla Bulanık Shannon Entropi yöntemi önerilmiştir. Uygulamanın son aşamasında ise söz konusu dört modelden elde edilen sıralama listelerinden bütünleşik tek bir sıralama elde etmek amacıyla Borda Kuralı tekniği kullanılmıştır. Uygulama sonucunda, önerilen bütünleşik modelin bulanık ortamda etkinlik ölçümünde yararlanılabilecek pratik bir yöntem olduğu ortaya konulmuştur. Sözkonusu model performans ölçümü yanında Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) problemlerinin çözümünde de kullanılabilecek ideal bir modeldir. Bunun yanında, uygulama sonucunda elde edilen bulguların BİT sektörünün gelişimine katkı sağlayacağı umulmaktadır. Anahtar Sözcükler: BİT sektörü, Bulanık Shannon Entropi, Bulanık Veri Zarflama Analizi, Borda Kuralı