Teknoparklarda Yerleşik Firmalar İçin Yeniliği Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi ve Yeniliğin Firma Performansına Etkisinin İncelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İlker Murat Ar
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): BİRDOĞAN BAKİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hızlı ve yıkıcı değişimlerin, müşteri isteklerindeki çeşitliliğin ve uluslararası rekabetin şekillendirdiği bir iş çevresinde, firmalar uzun dönemde kârlı kalabilmek için yeni teknolojik yetenekler elde etmek ve yeni iş süreçleri keşfetmek zorundadırlar. Bu nedenle, müşteri isteklerini başarıyla gerçekleştiren ve yeni ürün veya süreçler ortaya çıkaran yenilik, firmalar için en önemli gündem maddelerinden biri haline gelmektedir. Yenilik, yeni ve üstün ürün veya süreçler ortaya koymak suretiyle sürdürülebilir bir pazar oluşturmayla ilişkilidir. Kısaca, yenilik sayesinde firmaların rekabet edebilir hale geldiği ve daha rekabetçi bir yapıya ulaştığı söylenebilir. Bununla birlikte firmalar yenilikle pek çok hedefe ulaşabilirler. Bunlar; ürün kalitesini artırmak, ürünleri aşama aşama değiştirmek, iş süreçlerini değerlendirmek ve düzenlemek olabilir.Bu çalışma kapsamında çeşitli faktörler (Ar-Ge yönetimi, yenilik stratejisi, üst yönetim desteği, müşteri odaklılık, öğrenen organizasyon, yaratıcılık yönetimi, organizasyonel işbirliği ve tedarikçilerle ilişkiler), yenilik türleri (ürün ve süreç yeniliği) ve firma performansı arasındaki ilişkiler ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu ilişkilere dayalı olarak oluşturulan araştırma modeli, Türkiye'deki 10 teknoparkta yerleşik 270 firma için Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) kullanılarak test edilmiştir. Analizin genel sonuçları; firmalardan elde edilen verilerin önerilen yapısal modeli genel olarak desteklediğini, yenilik türlerinin yenilik faktörleri ile firma performansı arasındaki ilişkiye aracılık ettiğini ve yeniliğin firma performansını artıran bir faktör olduğunu ortaya koymuştur. Analiz sonuçlarına göre ürün yeniliği bağımlı değişken olarak ele alındığında; Ar-Ge yönetimi, üst yönetim desteği, yaratıcılık yönetimi, müşteri odaklılık ve tedarikçilerle ilişkiler isimli faktörler istatistiki olarak anlamlı tahmin edicilerdir. Süreç yeniliği bağımlı değişken olarak dikkate alındığında ise yenilik stratejisi, organizasyonel öğrenme ve organizasyonel işbirliği faktörleri anlamlı bir etkiye sahiptir. Bunlara ek olarak, hem ürün hem de süreç yeniliğinin firma performansı ile güçlü derecede olumlu ilişki gösterdiği tespit edilmiştir. Çeşitli faktörler ve yenilik arasındaki ilişkiyi değerlendirmek isteyen firma yöneticileri, etkili yenilik uygulamaları gerçekleştirme noktasında çalışma bulgularından yararlanabilirler.