TRABZON'UN DEMOGRAFİK YAPISI (1923-1950)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Nurettin Çakıcı

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HİKMET ÖKSÜZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasının amacı 1923-1950 yılları arasında Trabzon'un demografik yapısını inceleyerek, burada meydana gelen değişim sürecini sebep ve sonuçlarıyla birlikte ortaya koymaktır. Osmanlı Devleti'nden Türkiye Cumhuriyeti'ne uzanan süreçte I. Dünya Savaşı, Rus işgali ve Milli Mücadele yıllarında yaşanan gelişmelere bağlı olarak Trabzon'da önemli demografik değişimler yaşanmıştır. Bu durum Cumhuriyet Döneminde Trabzon'da yaşayan nüfusun eskiye nazaran homojen bir nitelik kazanmasını sağlamıştır. Çalışmada, arşiv kaynakları, salnameler, gazeteler, Türkiye İstatistik Kurumu verileri ve ikinci el kaynaklardan yararlanılarak bir bütünlük sağlanmaya çalışılmıştır. Çalışmamız giriş bölümü dışında üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde konu tanıtımı, kaynaklar ve Trabzon'da Cumhuriyet Dönemine kadar olan gelişmelerden kısaca bahsedilmiştir. Birinci bölümde Milli Mücadele ve Cumhuriyetin ilk yıllarında Trabzon'un demografik yapısında etkili olan belli başlı faktörlere değinilmiştir. İkinci bölümde Cumhuriyet Döneminde belli bir sistematik takip edilerek yapılan nüfus sayımları (1927, 1935, 1940, 1945 ve 1950) yıllarında Trabzon'da nüfusun durumu hakkında bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde ise Trabzon'da nüfusun maluliyet, meslek, medeni hal, dini ve tahsil durumu ifade edilmeye çalışılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre incelenen dönemde Trabzon, sosyal bir hareketlilik içerisindedir. Bu sosyal hareketlilik, Osmanlı Devleti'nin son döneminde yaşanan gelişmeler, Trabzon'un sosyo-ekonomik ve ticari bir merkez olmasının ortaya çıkardığı bir durumdur. 27 yıllık bir süreç içerisinde Trabzon'un nüfusu çeşitli etkenlere bağlı olarak önemli değişimlere sahne olmuştur. Anahtar Kelimeler: Trabzon, demografi, nüfus, nüfus sayımları.