MUHASEBE MESLEK MENSUPLARININ ETİK YAKLAŞIMLARI İLE HİLEYE YÖNELME EĞİLİMLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİYE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA: ANKARA ÖRNEĞİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TÖRE KOÇ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ABDÜLKADİR PEHLİVAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde hile kavramı, birçok anlamda işletmeleri ve çalışanları ciddi oranda etkileyen, yadsınamaz boyutlarda dünya ekonomisine ve sektörlere zarar veren bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Geçmişten günümüze kadar ortaya çıkarılan hileli işlemlerin ve hile girişimlerinin oluşturduğu tahribat ise hile konusunda çeşitli araştırmalar yapılmasına ve hala daha konu üzerinde çok fazla çalışma yapıldığı gerçeğini bize göstermektedir. Çeşitli hile yöntemleri ile geniş bir yelpazeye dağılmış olan bu eylemler gün geçtikçe kendilerini geliştirmekte ve farklı yeni yöntemlerle piyasaları zor durumlara sokmaktadır. Hileli işlemlerin araştırılmasının yanında kanunlarda yapılan revizyonlar ve mesleki kuruluşlara yüklenen sorumluluklar artmış olsa da hile eylemlerini çok fazla engelleyememişlerdir. Hile ile mücadelede karşımıza çıkan önemli mesleki unsurlardan birisi etiktir ve her meslekteki gibi muhasebe sürecinde meslek elemanlarının etik konusunda öncelikleri vardır. Etik konusu bağlı olduğu çalışanına veya kamuya karşı bireysel anlamda sorumluluklarını yerine getirmek ve doğru veri akışını sağlamak açısından işletmelerde önemli bir rol üstlenmektedir. Etik kuralları uygularken her ne kadar siyasi, ekonomik veya psikolojik gerekçeler baskın olsa da kanunlara bağlılık, kamu düzenine uygunluk önem arz etmektedir. Çalışmada muhasebe meslek mensuplarının etik değerler ve hileye bakış açılarının tespit edilmesi amacıyla bir nicel uygulamaya yer verilmiştir. Bu kapsamda, muhasebe mesleğinde aktif olarak çalışan 393 kişiye mesleki etik değer ve hile konularına bakışlarını ve etik ile hile arasındaki ilişkiyi araştıran bir anket formu düzenlenmiş ve ulaştırılmıştır. Bu formlardan 360'ı eksiksiz ve sağlıklı olarak analiz kapsamında değerlendirmeye alınmıştır. Anket uygulanan kişilerin yaşı, cinsiyeti, meslekteki tecrübesi ve bağımlı veya bağımsız çalıştığına ilişkin demografik bilgileri araştırma kapsamına alınmıştır. Meslek mensuplarını hileye yönelten iç ve dış unsurların belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında oluşturulan model ve hipotezler çerçevesinde SPSS 21 programı kullanılarak, demografik faktörlerin fark testlerinde t-testi ve Anova analizleri, değişkenler arasındaki ilişkilerin tespitinde ise korelasyon ve regresyon analizine başvurulmuştur. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular, etik değer algılarının hileye yönelme eğilimini etkilediğini istatistiksel anlamda ortaya koymuştur. Bu sonuçlara göre etik değerler ile hile arasında negatif bir ilişki söz konusudur.