Kurumsal raporlama türü olarak entegre raporlamada tanımlanan sermaye öğelerinin değer yaratma süreci ile ilişkisi üzerine bir araştırma
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OĞUZ YUSUF ATASEL
Danışman: Uğur Kaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Entegre raporlama, işletmelerin finansal ve finansal olmayan bilgilerinin birbiriyle bağlantılı olarak sunulabilmesini sağlamaktadır. Entegre raporlama aracılığıyla değer yaratma süreci bilgi kullanıcılarına doğru bir biçimde aktarılabilmektedir. Söz konusu sürecin bilgi kullanıcılarına aktarılmasında sermaye öğelerinden faydalanılmaktadır. Sermaye öğelerinin sunumunda ise nitel ve nicel anahtar performans göstergeleri kullanılmaktadır. Entegre raporlamada belirlenen anahtar performans göstergeleri değer yaratma sürecinin tam, eksiksiz ve doğru bir şekilde açıklanabilmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda ele alınan bu Çalışma'nın amacı Uluslararası Entegre Raporlama Çerçevesi'ndeki sermaye öğelerinin, hem nitel hem de nicel anahtar performans göstergelerini ortaya koyarak değer yaratma süreciyle olan ilişkisini belirlemektir. Araştırma kapsamında Borsa İstanbul (BIST) Sürdürülebilirlik Endeksi'nde yer alan finans sektörü dışındaki işletmelerin 2010-2019 yılları arasında yayımladıkları raporlar incelenmiştir. Sermaye öğelerinin nitel olarak belirlenmesinde, işletmeler tarafından entelektüel, insan, sosyal ve ilişkisel, doğal sermaye bağlamında yapılan açıklamalar dikkate alınmıştır. Nicel olarak belirlenmesinde ise tüm sermaye öğeleri için yapılan harcamalar temel alınmıştır. Diğer taraftan işletme değerlerinin belirlenmesinde değer temelli (Ekonomik Katma Değer, Piyasa Katma Değeri), piyasa temelli (Tobin Q, Piyasa Değeri/Defter Değeri, Artık Değer) ve muhasebe temelli (Özkaynak Karlılığı, Aktif Karlılığı, Ekonomik Performans, Finansal Performans, Toplam Katma Değer/Toplam Hasılat) ölçümler kullanılmıştır. İlgili sermaye öğelerinin işletme değeriyle ilişkisi ise panel regresyon modelleri aracılığıyla test edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda nitel olarak ölçülen Entelektüel, İnsan, Sosyal ve İlişkisel ile Doğal Sermaye Açıklamalarından oluşan sermaye öğelerinin işletmelerin değeriyle pozitif yönlü bir ilişkisinin olduğu tespit edilmiştir. Öte yandan işletmelerin değeriyle nicel olarak ölçülen sermaye öğelerinden Entelektüel Katma Değer Katsayısı, İnsan Sermayesi Harcamaları, Sosyal ve İlişkisel Sermaye Harcamaları arasında pozitif, Doğal Sermaye Harcamaları ile negatif bir ilişki bulunmuştur. Bununla beraber işletmelerin değeriyle üretilmiş sermaye olarak dikkate alınan maddi duran varlık oranı ve finansal sermaye olarak dikkate alınan finansman giderleri arasında negatif, finansal sermaye olarak dikkate alınan kar payları ile pozitif yönlü ilişki tespit edilmiştir.