İnsani Yardım Tedarik Zinciri Performansının Değerlendirilmesine Yönelik Bir Yöntem Önerisi: Dengeli Puan Kartı-DEMATEL Yaklaşımı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Nermin Abuasad
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): BİRDOĞAN BAKİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda artan doğal ve insan kaynaklı afetlerin sayısı özellikle savaşların artması, insani yardım sektörünün rolünü ve afet durumunda tedarik zinciri ve lojistiğin önemini arttırmaktadır. Etkili bir insani yardım tedarik zinciri ve afet müdahalesinin şeffaflığını ve hesap verebilirliğini arttırmak için insani yardım tedarik zinciri performansının ölçülmesi gerekmektedir. Buradan hareketle, insani yardım tedarik zincirinin performans ölçümü önemli bir konu haline gelmektedir. İlgili literatür incelendiğinde insani yardım tedarik zincirinin performans ölçümü konusunda yapılmış az sayıda çalışma olduğu belirlenmiş ve savaş afeti ile ilgili yapılmış bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmanın amacı ise, savaş afeti durumunda insani yardım tedarik zinciri için bir performans ölçüm çerçevesinin geliştirilmesi olarak belirlenmiştir. Bu amaçla, ilk olarak literatür araştırması yapılmış ve insani yardım tedarik zincirinin performansını etkileyen göstergeler belirlenmiştir. Daha sonra, belirlenmiş göstergeler Dengeli Puan Kartı yönteminin dört boyutuna göre sınıflandırılmıştır. Ardından DEMATEL yöntemi kullanılarak Dengeli Puan Kartı modelinin boyutları ve performans göstergelerinin ağırlık değerleri tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre DEMATEL yöntemi ile hesaplanan ağırlıkları sonucunda, insani yardım tedarik zincirinin performans boyutlarının sırasıyla müşteri, öğrenme ve yenilik, finansal ve iç iş süreci boyutlarının olduğu belirlenmiştir. Performans göstergesi olarak ise en yüksek etkiye sahip göstergelerin hizmet kalitesi, faydalanan kişi sayısı ve insani yardım kuruluşunun imajı ve en düşük etkiye sahip olan göstergelerin ise karışım esnekliği, lojistik öğrenme düzeyi ve yardım tedariklerinin mali değeri olduğu ortaya çıkmıştır.