Okul çağındaki çocuklarda bruksizm varlığının ağzı sağlığı ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE NUR ÖZTÜRK
Danışman: Nagehan Yılmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, 8-14 yaş grubu bruksizmi olan ve bruksizmi olmayan hastalarda ağız sağlığı ve yaşam kalitesini değerlendirerek bruksizmin ağız sağlığı ve yaşam kalitesine olan etkilerini incelemeyi hedeflemiştir. Sonuca göre ilgili konu hakkında toplum farkındalığı oluşturup, bruksizm tanısının erken yaşlarda konulması ve sonuçlarına yönelik koruyucu-önleyici uygulamalara katkıda bulunulmak açısından literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Çalışmamıza Karadeniz Teknik Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Çocuk Diş Hekimliği Anabilim Dalı'na başvuran 8-14 yaş arası 30 bruksizmli, 30 kontrol grubu olmak üzere toplam 60 çocuğun katıldığı vaka-kontrol çalışmasıdır. Bruksizm tanısında, Amerikan Uyku Tıbbi Akademisi (AASM)'nin tanı kriterlerinden baz alınarak hazırlanan anket formu kullanılmıştır. Çalışmada bilgilendirilmiş veli onam formu, tıbbi anamnez ve bruksizme dair sorular içeren veli anketi, bilgilendirilmiş çocuk onam formu, bruksizm ile temporomandibular bozuklukların ilişkisini değrlendirmek için Helkimo Ölçeği ve ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesini değerlendirmek için modifiye edilmiş Çocuk Algı Anketi [Child Perception Questionare (CPQ)] uygulanmıştır. İntraoral ve ekstraoral sert ve yumuşak doku değerlendirmeleri için de hasta klinik muayene formu kullanılmıştır. İstatistiksel analizde, tanımlayıcı istatistikler verinin özelliğine göre ortalama, standart sapma, ortanca, minimum-maksimum veya frekans değerleri (%) olarak kaydedildi. Verilerin normal dağılımı Kolmogorov Smirnov testi ile değerlendirildi. Gruplar arasında ki karşılaştırmalarda Kruskal Wallis veya Mann Whitney U, Ki-kare testleri uygulandı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p 0.05). Plak, DMFT/dmft ve sondlamada kanama açısından gruplar arasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p>0.05). Helkimo Ölçeği ile ölçülen TMB ile bruksizm arasında da anlamlı ilişki tespit edilmemiştir (p>0.05). Overjet (p=0.028; p 0.05) daimi molar diş aşınmalarında anlamlı farklılık (p=0.017; p 0.05). Eklem kas muayenesi sonucunda ise uykudan uyanıldığında çiğneme kaslarında ağrı (p=0.026; p 0.05). Bruksizm ve yaşam kalitesi arasında anlamlı ilişki bulunmuş ve bruksizmi olan hastalarda olmayanlara göre daha düşük yaşam kalitesi olduğu tespit edilmiştir (p=0.04; p<0.05). Sonuçlar: Çalışmamızda bruksizmin 8-14 yaş arası çocuk ve ergenlerde, ağız ve yaşam kalitesine maksimum ağız açıklığının kısıtlanması, daimi molar dişlerinde aşınma, uykudan uyandığında çiğneme kaslarında ağrı, ağız açarken ağrı gibi etkilerinin saptanmasıyla beraber çocuk ve ebeveynlerde bruksizm farkındalığı oluşturulması ve erken yaşlarda takip edilmesi ya da tedavi ile olası etkilerinin önüne geçilmesi gerektiği önerilmektedir.