YÜKSEK VOLTAJLI İLETİM HATLARININ ARSA DEĞERİNE ETKİSİNİN BELİRLENMESİNE YÖNELİK BİR MODEL TASARIMI
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Harita Mühendisliği, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEDA NUR MARABAOĞLU
Danışman: Bayram Uzun
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye'de 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun uygulamada yetersiz olması ve ilgili bir yönetmeliğin bulunmaması sebebiyle irtifak kamulaştırması, Yargıtay kararları ile uygulanmaktadır. Her yeni durum için çıkartılan bu kararları takip etmek zor olmakta ve bu süreç zaman ve iş gücü gerektirmektedir. Ayrıca, taşınmaz değerini etkileyen faktörler ve bunların etki dereceleri net değildir. Her bilirkişi irtifak bedelini kendi seçtiği kriterlere göre hesapladığı için mağduriyetler oluşmaktadır. Bu çalışmada, Yüksek Voltajlı İletim Hatları (YVİH) sebebiyle taşınmaz sahibine verilen irtifak bedelini tespit eden standart bir etki-değer modeli geliştirilmiştir. Modelde tanımlanan faktörler; literatür taraması, yerli ve yabancı gayrimenkul değerleme uzmanları ile görüşmeler, ulusal ve uluslararası anket çalışmaları, Yargıtay kararları ve bilirkişi raporları incelemesi, hâkim ve avukatlarla yapılan değerlendirmeler sonucunda belirlenmiştir. Bu faktörlerin ağırlıkları Analitik Hiyerarşi Yöntemi (AHY) kullanılarak hesaplanmıştır. Ağırlık değerleri entegre edilerek model oluşturulmuştur. Node.js, Electron, TypeScript, React, Ant Design ve Webpack kullanılarak modelin arayüz yazılımı yapılmıştır. Model, çeşitli illerden toplanan altmış bilirkişi raporuyla test edilmiştir. Bilirkişi raporlarındaki yanılma oranı en az %0,38, en fazla %84,98 olarak bulunmuştur. Bu tez, Türkiye'de YVİH'nin taşınmaz değerine etkisini inceleyen ve irtifak bedelini objektif ve eş zamanlı olarak tespit etmek için bir etki-değer modeli ortaya koyan ilk çalışmadır.