Güzel Sanatlar Liselerinde Mekan Analizi ve Tipoloji Üzerine Bir Araştırma

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Melek ŞAHİN

Danışman: Nihan Canbakal Ataoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çağımızın şartlarına uyum sağlayan, gelişen, geliştiren ve yorumlayan insanlardan oluşan toplumlar yetiştirilmesinde verilen sanat eğitimi kadar sanat eğitiminin verildiği yapılarda büyük önem taşımaktadır. Bu sebeple sanatın geleceği açısından önemli misyonlara sahip olan Güzel Sanatlar Liseleri (GSL) çalışma alanı olarak seçilmiştir. Bu tez, Türkiye'deki Güzel Sanatlar Liselerinin mekansal yeterliliklerini, tip proje uygulamaları çerçevesinde analiz ederek 21. yüzyıl sanat eğitimi ihtiyaçlarıyla uyumluluğunu değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseninin kullanıldığı bu tezde, Türkiye'deki tip projeler ile yurtdışından seçilen yedi sanat lisesi örneği karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Analizler; yapıların konumu, plan tipolojisi, sirkülasyon ve sosyal alanlar, doğal ışık, performans ve üretim mekânları, esneklik ve cephe kurgusu olmak üzere yedi başlık altında gerçekleştirilmiştir. Bulgular, mevcut tip projelerin öğrenci merkezli, esnek ve üretim odaklı tasarım ilkeleriyle örtüşmediğini; sosyal alan, performans mekânları ve görsel algı zenginliği açısından yetersiz kaldığını göstermiştir. Sonuç olarak, çağdaş öğrenme ortamlarına uygun Güzel Sanatlar Liseleri için yeni tasarım kriterlerinin geliştirilmesi önerilmiştir.